سید محمدعلی فاطمی مردی است که علاقه دارد او را «دکتر» خطاب کنند؛ علاقهمند به عکسهای قدی، ستایش عمومی و تصویرسازی از خود بهعنوان قهرمانی خودساخته در صنعت نفت است.
اما آنچه پشت این تصویر بزکشده پنهان مانده، نه روایت «۳۰ سال دوندگی» که خود میگوید، بلکه شکلگیری یکی از پیچیدهترین شبکههای نفوذ، رانت و فساد در صنعت نفت، پتروشیمی و پالایش ایران است؛ شبکهای که ستون فقرات آن بر شانههای شرکتهایی چون فاتح صنعت و گروه فاتح و دهها شرکت نفتی و پتروشیمی بنا شده است.
جغرافیای فساد و نفوذ
رد پای این شبکه از نیریز فارس تا خوزستان، بوشهر، کهگیلویه، هرمزگان و استان مرکزی امتداد دارد؛ جغرافیای گستردهای که در آن، مجموعهای از مدیران باسابقه نفت، با فشارهای سیاسی، تطمیع مالی و وسوسه دلارهای بادآورده، به همکاری کشانده شدهاند.
در سطحی دیگر، نسل تازهای از مدیران جوان صنعت پتروشیمی و نفت قرار دارد؛ مدیرانی که بهواسطه جاهطلبیهای آسانسوری، پیوندهای سیاسی و امنیتی مسئلهدار و عطش ثروت سریع، در شبکه فساد مالی فاطمی جذب شده و به یکی از بیکفایتترین نسلهای مدیریتی این صنعت بدل شدهاند؛ نسلی که از آن بهعنوان نقطه اوج انحطاط در قدیمیترین سازمان صنعتی ایران یاد میشود.
قدرت و تغییرات مدیریتی
فاطمی با اتکا به شبکهای از شرکتهای پوششی و کاغذی، هزینهکرد صدها میلیارد تومان در پروژههای پراکنده و بهکارگیری عملی دهها نماینده مجلس، به سطحی از نفوذ رسیده که خود با افتخار از توانایی «تغییر مدیرعامل هر هلدینگ نفتی، شرکت پالایشی و حتی وزیر نفت، رفاه و صنعت» سخن میگوید. ادعایی که گاه با تغییرات مکرر مدیریتی در شرکتهای نفتی و پالایشی همسو با منافع این شبکه همخوانی دارد.
میراث سید محمدعلی فاطمی در صنعت نفت و پتروشیمی ایران، نه توسعه و نه نوآوری، بلکه تثبیت رانت سیاسی، تخریب سرمایه انسانی، نابودی دهها گروه صنعتی دانشبنیان و هدررفت میلیونها دلار از منابع کشور است.
در این میان، عملکرد نهادهای نظارتی و امنیتی نیز محل پرسش جدی است؛ آنجا که پروندههای قطور فساد، بهجای خلع ید و پاسخگویی، به ابزاری برای جابهجایی مدیران و بازتولید شبکه فاسد بدل میشود. حاصل چنین روندی، قهرمانی پوشالی است که بیش از هر چیز، نشانهای روشن از افول آفتاب صنعت در ایران بهشمار میآید.
جزئیات بیشتر و فایل ویدئویی در کانال فیدوس:
📸 اینستاگرام فیدوس – گزارشها و پروندههای ویژه
