شرکت «انرشیمی» که پیشتر بهعنوان مجموعهای زیانده و فاقد کارنامه مؤثر شناخته میشد، پس از انتقال مالکیت سهام آن به محمدعلی فاطمی، مالک گروه «فاتح صنعت»، و انتصاب باقر فرجی بهعنوان مدیرعامل، به یکی از بازیگران پرنفوذ در پروژههای تجهیز و نصب صنعت نفت تبدیل شد.
این تحول، نه از مسیر ارتقای فنی یا اجرایی، بلکه در سایه دسترسی رانتی به پروژههای کلان نفتی و گردش مالی فاسد رقم خورده است. بر اساس اطلاعات بهدستآمده، باقر فرجی با در اختیار داشتن حدود ۲۰ درصد از سهام انرشیمی، نقش محوری در ایجاد شبکهای از واسطهگری میان مدیران نفتی، کارشناسان پروژه و پیمانکاران ایفا کرده است.
شبکه فساد و رانت
شبکه فاطمی- فرجی در انرشیمی با استفاده از سازوکارهایی مانند دور زدن فرآیند مناقصه، ارائه قیمتهای اولیه پایین و سپس اعمال تغییرات فنی برای کنار گذاشتن رقبا، ایجاد شبکه شرکتهای صوری و همکاری با برخی شرکتهای شبهدولتی، از جمله شرکتهای وابسته به قرارگاه خاتم سپاه، دهها پروژه و قرارداد نفتی را به دست دارد.
این الگو، مقدمه انتقال صدها میلیون دلار داراییهای ارزی به مجموعه فاطمی و بلوکه ماندن آن برای ماهها به بهانه تحریم و تغییر فنی شده و در مقابل، دهها پروژه نفتی با تأخیر، توقف یا افزایش هزینه مواجه شدهاند. پیامد آن هم شکلگیری چرخهای از رانت، سوءاستفاده و انباشت سرمایه برای بهره بردن در بخشهای دیگر است.
حاصل این گردش فاسد برای فاطمی، با کارسازی فرجی خرید چندین شناور بزرگ، هتل دریایی، چندین دستگاه هلیکوپتر، ساختمانهای بزرگ و دهها میلیون دلار سرمایه گذاری در بخشهای مختلف در داخل و خارج از کشور است.
این پول فاسد همچنین ارتباطات سیاسی و امنیتی و ساخته است. فاطمی مدعی است چهرههای بانفوذی مانند فرمانده اطلاعات سپاه حامی و همشهری اوست و ارتباط با نمایندگان مجلس، از عسلویه تا ماهشهر، از سیراف و بندرعباس تا آبادان و زنجان، راه او را باز کرده است.
در سطح بینالمللی نیز زنجیرهای از شرکتها در امارات، هنگکنگ، آلمان، سوئد و آفریقای جنوبی بهعنوان مسیرهای جابهجایی منابع مالی و سرمایهگذاری خارجی در گروه او فعال شدهاند. انرشیمی، که بررسی تفصیلی پروژهها و سازوکارهای مالی آن در گزارشهای بعدی دنبال خواهد شد، اکنون بهعنوان یکی از شاخص فساد ساختاری در بدنه وزارت نفت باید مورد توجه قرار گیرد.
