در حالی که آنکارا بهدنبال باز کردن کانال ارتباطی میان واشینگتن و تهران است، نشانههای میدانی از افزایش بیسابقه آمادگی تدافعی جمهوری اسلامی و نزدیکشدن به یک رویارویی نظامی حکایت دارد.
افزایش آمادگی نظامی و ارزیابیهای جدی
از صبح امروز، منابع مختلف از تلاشهای ترکیه برای ایجاد یک کانال ارتباطی میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی خبر دادهاند. سطح آمادگی تدافعی حکومت ایران در برابر حملات احتمالی بهطور محسوسی افزایش یافته است؛ افزایشی که به گفته ناظران نظامی، در سالهای اخیر کمسابقه بوده و از ورود بحران به مرحلهای تازه حکایت دارد.
منابع آگاه در داخل ایران تأکید کردهاند که از نگاه بخشی از کارشناسان نظامی جمهوری اسلامی، وقوع درگیری نظامی میان آمریکا و حکومت ایران «اجتنابناپذیر» ارزیابی میشود و اختلاف اصلی نه بر سر اصل جنگ، بلکه بر سر میزان گستردگی، اهداف و دامنه آن است.
چشمانداز جنگ و تأثیرات آن
این منابع میگویند بخشی از محاسبات امنیتی در تهران بر این فرض استوار شده که تقابل نظامی، دیر یا زود رخ خواهد داد. در سوی دیگر، دونالد ترامپ بار دیگر بر تمایل واشینگتن برای دستیابی به توافق در چارچوب پیشنهادهای مطرحشده تأکید کرده است؛ موضعی که به نظر میرسد تاکنون با استقبال عملی جمهوری اسلامی روبهرو نشده و نشانهای از عقبنشینی یا انعطاف جدی در مواضع تهران دیده نمیشود.
به باور این تحلیلگران، حملات احتمالی پیشرو شباهتی به جنگ تمامعیار عراق برای سرنگونی صدام حسین نخواهد داشت، بلکه بر پایه استفاده از تسلیحات دقیق و هدفگیری مراکز حساس، فرماندهان و زیرساختهای کلیدی حکومت ایران طراحی میشود.
در این میان، یک متغیر تعیینکننده دیگر نیز مطرح است: اگر اتحادیه اروپا بهطور رسمی سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی قرار دهد، بسیاری انتظار دارند دامنه و شدت اقدامات نظامی آمریکا افزایش یابد و اهدافی فراتر از فشار محدود، از جمله تغییرات ساختاری در معادلات قدرت در ایران، دنبال شود.