📌یادداشت اختصاصی فیدوس
سکوتی که به فساد دامن زد
در سه هفته گذشته، قطع گسترده اینترنت به دلایل مختلف، بخش بزرگی از زندگی روزمره مردم ایران را مختل و ارتباطات اجتماعی، اقتصادی و رسانهای را فلج کرد. با این حال، همین وضعیت بحرانی بهطور همزمان به فرصتی کمهزینه و کمدردسر برای تسویهحسابها، جابهجایی منابع مالی و پیشبرد برخی مناسبات فاسد در لایههای پنهان اقتصاد، بهویژه در صنعت پتروشیمی و شرکتهای نفتی، تبدیل شد.
فرصتهای پنهان در دل بحران
اعتراضهای گسترده دیماه که به کشتار خونین شهروندان انجامید، در عمل پوششی امنیتی و رسانهای ایجاد کرد تا جریانهای بزرگ فساد، دور از نظارت افکار عمومی، رسانههای مستقل و نهادهای نظارتی، بسیاری از پروندههای نیمهتمام خود را جمعبندی کنند. در این فضا، پروژهها، قراردادها و پرداختهایی که ماهها محل مناقشه و اختلاف بودند، با شتابی کمسابقه و در سکوت خبری تعیین تکلیف شدند.
در این میان، باند فساد موسوم به «حلقه زنجان» که یک سوی آن در پرونده تخلفات فروشگاههای زنجیرهای رفاه و سوی دیگرش در هلدینگهای مسئلهدار و پیمانکارانی مانند «فاتح صنعت» قرار دارد، از این خلأ نظارتی بهره برد. این شبکه توانست اسناد، ردپاهای مالی و مدارک مرتبط با فعالیتهای مشکوک خود را سامان دهد و فشارهای انباشتهشده ماههای گذشته را کاهش دهد.
شرکت فاتح صنعت نیز در چند پروژه کلان، از جمله طرح توسعه پالایشگاه بندرعباس، خرید بویلر از طریق یک شرکت آلمانی برای پروژههایی چون سیراف، پالایشگاه آبادان، پتروشیمی زنجان و پالایشگاه بندرعباس ـ بهجای تکیه بر ساخت داخل ـ و همچنین پروژه بزرگ ساختمانی در کیش، کوشید با جابهجایی منابع مالی و تغییر مسیر پرداختها، مشکلات و حاشیههای دو ماه اخیر را جبران کند.
همزمان، تغییرات مدیریتی در هلدینگ خلیج فارس و هلدینگ تاپیکو نیز در چارچوب بذلوبخششهای پنهان صندلیهای هیئتمدیره و بدون اطلاعرسانی عمومی انجام شد. معاملات پشتپرده و پستفروشیها، بیمزاحمت رسانهها، به سرانجام رسیدند.
در نهایت، اگر دیماه خونین، خیابانها و کوچههای شهرهای ایران را از تصاویر شهروندان کشتهشده انباشته کرد، دلالان تحریم، نفت و پتروشیمی در سایه همان خشونت و سرکوب، کار خود را پیش بردند؛ از پشت ساختمانهای شیشهای، پشت به زندگی مردم، و رو به حسابهای بانکی خود ایستادند.
🔻 جزئیات بیشتر و فایل ویدئویی در کانال فیدوس:
📸 اینستاگرام فیدوس – گزارشها و پروندههای ویژه