عملکرد واگذاریها در سال ۱۴۰۴
گزارش سازمان خصوصیسازی نشان میدهد که عملکرد واگذاری شرکتها و داراییهای دولتی در سال ۱۴۰۴ کمتر از هدف تعیینشده در قانون بودجه بوده است. در این سال، پیشبینی شده بود که دولت از محل واگذاری شرکتهای دولتی ۲۱۵ هزار میلیارد تومان درآمد کسب کند. اما درآمد تحققیافته از این محل حدود ۱۵۷ هزار میلیارد تومان بوده است. به این ترتیب، تنها ۷۳ درصد از درآمد پیشبینیشده در بودجه محقق شده و حدود ۵۸ هزار میلیارد تومان از منابع مورد انتظار دولت تأمین نشده است.
نحوه استفاده از درآمد واگذاریها
مهمترین یافته گزارش به نحوه استفاده از درآمد حاصل از واگذاریها مربوط میشود. از مجموع ۱۵۷ هزار میلیارد تومان درآمد تحققیافته، تنها حدود ۳۰ درصد به صورت منابع نقدی وارد خزانه دولت شده است. در مقابل، بیش از ۱۰۹ هزار میلیارد تومان از داراییهای واگذارشده برای رد دیون دولت مورد استفاده قرار گرفته است. رد دیون به این معناست که دولت به جای پرداخت نقدی بدهیهای خود، مالکیت بخشی از داراییها یا سهام شرکتهای دولتی را به طلبکاران منتقل کرده است.
افزایش واگذاریها برای رد دیون
گزارش سازمان خصوصیسازی نشان میدهد که حجم واگذاری داراییها برای رد دیون در سال ۱۴۰۴ به بالاترین سطح طی ۱۶ سال گذشته رسیده است. این موضوع نشان میدهد که بخش بزرگی از واگذاریها به جای تأمین منابع جدید برای بودجه عمومی، صرف کاهش بدهیهای انباشته دولت شده است. استفاده از واگذاری داراییها برای رد دیون، اگرچه میتواند بخشی از تعهدات مالی دولت را کاهش دهد، اما منابع نقدی جدیدی برای تأمین هزینههای بودجه ایجاد نمیکند.
تفاوت ارزش واگذاریها و منابع نقدی
تفاوت میان ارزش واگذاریها و منابع نقدی واردشده به خزانه، یکی از مهمترین نکات گزارش عملکرد سال ۱۴۰۴ محسوب میشود. تحقق درآمد اسمی حاصل از واگذاریها الزاماً به معنای افزایش منابع قابل استفاده دولت نیست. این وضعیت نشاندهنده چالشهای جدی در مدیریت مالی دولت و نیاز به اصلاحات ساختاری در نحوه مدیریت داراییها و بدهیهای عمومی است.
