منشور حرفهای و استانداردهای تحریری
این سند بیانگر تعهد حرفهای و عملی فیدوس نیوز در برابر مخاطبان است و اصولی را مشخص میکند که تحریریه در گردآوری، بررسی، راستیآزمایی، تهیه و انتشار محتوای خبری و روزنامهنگاری به آن پایبند است.
این اصول، در چارچوب وظایف حرفهای هر فرد، برای اعضای تحریریه، خبرنگاران، نویسندگان مهمان، همکاران آزاد و دیگر افرادی که برای فیدوس نیوز محتوای روزنامهنگاری تولید میکنند، ملاک عمل است.
فیدوس نیوز رسانهای مستقل است که مرکز اصلی فعالیت تحریریهای و روزنامهنگاری آن در ایران قرار دارد و بخشی از همکاریها و ارتباطات رسانهای آن، به دلیل محدودیتهای آزادی مطبوعات، سانسور و مخاطرات فعالیت روزنامهنگاری در ایران، از خارج از کشور انجام میشود.
وبسایت رسمی رسانه: feydusnews.com
۱. دقت پیش از سرعت
فوریت خبر نباید جایگزین صحت آن شود.
اگر میان سرعت انتشار و اطمینان از درستی اطلاعات تعارض وجود داشته باشد، اولویت فیدوس نیوز با دقت، بررسی و راستیآزمایی است.
اطلاعاتی که تحریریه نتوانسته است با معیارهای حرفهای مورد قبول خود بررسی کند، صرفاً به این دلیل که در رسانهها یا شبکههای اجتماعی دیگر منتشر شده است، به عنوان واقعیت قطعی منتشر نخواهد شد.
در مواردی که انتشار اطلاعات تأییدنشده از نظر خبری ضروری و دارای منفعت عمومی باشد، وضعیت تأییدنشده آن باید بهروشنی برای مخاطب مشخص شود و خبر به عنوان «گزارش تأییدنشده»، «ادعا»، «گمانهزنی» یا عنوان متناسب دیگری منتشر شود.
۲. راستیآزمایی و منابع
در مورد ادعاهای مهم و حساس، اصل بر این است که اطلاعات پیش از انتشار، تا حد امکان، از بیش از یک منبع مستقل بررسی شوند.
استثنا زمانی است که یک سند رسمی، منبع دستاول قابل اعتماد، اظهارنظر مستقیم فرد مسئول یا شواهد مستقلی وجود داشته باشد که اعتبار خبر را به میزان کافی تأمین کند.
اسناد مورد استفاده در گزارشها، تا حد امکان و متناسب با اهمیت موضوع، از نظر منشأ، اصالت، محتوا و زمینه انتشار بررسی میشوند.
فیدوس نیوز از معرفی اسناد تأییدنشده به عنوان اسناد قطعی خودداری میکند.
در صورت امکان، منابع خبری با نام و مشخصات قابل شناسایی معرفی میشوند.
استفاده از منابع ناشناس زمانی پذیرفته میشود که اطلاعات دارای اهمیت عمومی باشد و افشای هویت منبع بتواند او را در معرض خطر امنیتی، قضایی، حقوقی، شغلی یا شخصی قرار دهد یا دسترسی به اطلاعات مهم را غیرممکن کند.
در چنین مواردی، هرگاه امنیت منبع اجازه دهد، دلیل کلی ناشناس ماندن منبع برای مخاطبان توضیح داده خواهد شد.
فیدوس نیوز متعهد به حفاظت از منابع محرمانه خود و رعایت اصل حفاظت از منبع در چارچوب اصول حرفهای روزنامهنگاری و قوانین قابل اعمال است.
اطلاعاتی که میتواند به شناسایی منابع محرمانه منجر شود، بدون ضرورت حرفهای در اختیار اشخاص غیرمرتبط قرار نمیگیرد.
در استفاده از آمار، دادهها، گزارشهای پژوهشی و اسناد رسمی، اولویت با ارجاع به منبع اصلی است، نه رسانه یا حسابی که آن اطلاعات را بازنشر کرده است.
۳. تفکیک خبر، گزارش، تحلیل و دیدگاه
فیدوس نیوز میان خبر، گزارش، تحلیل، یادداشت و محتوای دیدگاهی تمایز قائل است.
در خبر و گزارش خبری، خبرنگار باید تا حد امکان از وارد کردن دیدگاه، داوری یا ترجیح شخصی خود در روایت وقایع خودداری کند.
تحلیلها، یادداشتها و مطالب دیدگاهی با عنوان یا قالب مشخص منتشر میشوند.
مطالب امضاشده تحلیلی یا دیدگاهی بیانگر تحلیل یا نظر نویسنده آن مطلب هستند و نباید لزوماً به عنوان موضع رسمی همه اعضای تحریریه یا همکاران فیدوس نیوز تلقی شوند.
۴. انصاف، توازن و حق پاسخ
در موضوعات اختلافی، فیدوس نیوز تلاش میکند دیدگاهها و مواضع اصلی و مرتبط با موضوع را به شکلی منصفانه منعکس کند.
اصل توازن به معنای همارزش دانستن ادعاهای فاقد شواهد با اطلاعات مستند یا ایجاد «توازن مصنوعی» میان واقعیتهای اثباتشده و ادعاهای بیپایه نیست.
پیش از انتشار گزارشهایی که حاوی اتهامهای جدی یا ادعاهایی هستند که میتوانند به اعتبار، موقعیت یا حقوق فرد یا نهادی لطمه وارد کنند، در صورت امکان و متناسب با شرایط، فرصت معقولی برای ارائه پاسخ در اختیار فرد یا نهاد مورد اشاره قرار میگیرد.
اگر پاسخی دریافت نشود، یا فرد یا نهاد موردنظر از پاسخگویی خودداری کند، این موضوع میتواند در گزارش ذکر شود.
در شرایط استثنایی که منفعت عمومی یا فوریت خبری اجازه انتظار برای دریافت پاسخ را نمیدهد، تلاش برای دریافت پاسخ و وضعیت آن باید تا حد امکان برای مخاطب روشن شود و پاسخ بعدی نیز در صورت مرتبط بودن به گزارش افزوده یا در ادامه آن منتشر شود.
هیچ فردی صرفاً بر اساس طرح اتهام به عنوان مجرم معرفی نمیشود و میان «اتهام»، «تعقیب قضایی»، «محکومیت» و «حکم قطعی» تمایز قائل میشویم.
اصل برائت در گزارشهای مربوط به پروندههای قضایی و اتهامات کیفری رعایت میشود.
۵. استقلال تحریریه و تعارض منافع
تصمیمهای تحریریه باید بر اساس ارزش خبری، منفعت عمومی و معیارهای حرفهای روزنامهنگاری گرفته شوند.
خبرنگاران و نویسندگان نباید درباره موضوع، شرکت، سازمان یا فردی که در ارتباط با آن دارای منفعت مالی مستقیم، سمت مدیریتی یا تعارض منافع جدی هستند، بدون اعلام این تعارض و تصمیم تحریریه مسئول، گزارش تهیه کنند.
پول، هدایا یا امتیازاتی که ممکن است استقلال خبرنگار یا برداشت مخاطب از استقلال او را تحت تأثیر قرار دهد، نباید در مقابل پوشش خبری پذیرفته شود.
هدایا یا اقلام کمارزش و نمادین که در فعالیتهای معمول رسانهای ارائه میشوند نیز نباید بر محتوای تحریریه تأثیر بگذارند.
هزینه سفر یا حضور در برنامهای که توسط یک سازمان یا منبع خبری تأمین شده باشد، در مواردی که اطلاع از آن برای ارزیابی استقلال گزارش اهمیت دارد، باید به شکل مناسب برای مخاطب شفاف شود.
۶. تفکیک محتوای تحریریه از تبلیغات
فیدوس نیوز در حال حاضر رسانهای غیرتجاری است و آگهی تجاری، رپورتاژ آگهی یا محتوای حمایتشده منتشر نمیکند و درآمد تبلیغاتی ندارد.
محتوای موجود در بخشهای خبری و تحریریهای feydusnews.com بر اساس تصمیمهای روزنامهنگاری تهیه و منتشر میشود.
اگر در آینده ساختار مالی رسانه تغییر کند یا تبلیغات، حمایت مالی یا محتوای تجاری پذیرفته شود، این محتوا باید به صورت واضح و قابل تشخیص از محتوای مستقل تحریریه تفکیک و با عنوان مناسب مشخص شود.
هیچ آگهیدهنده یا حامی مالی نباید در ازای حمایت مالی، حق تعیین موضوع، نتیجه، محتوای گزارش یا زمان انتشار مطالب مستقل تحریریه را به دست آورد.
اطلاعات مربوط به ساختار مالی و شیوه تأمین منابع رسانه، در صورت تغییر، در بخش مربوط به «مالکیت و تأمین مالی» بهروزرسانی خواهد شد.
۷. تصاویر، ویدئو و محتوای چندرسانهای
تصاویر، ویدئوها و فایلهای صوتی نباید به شکلی ویرایش شوند که ماهیت واقعی رویداد یا محتوای اصلی آنها به صورت گمراهکننده تغییر کند.
اصلاحات فنی متعارف مانند برش تصویر، تنظیم نور، صدا، رنگ و کنتراست مجاز است، مشروط بر اینکه معنای واقعی محتوا را تغییر ندهد.
منبع، عکاس یا صاحب اثر در صورت شناختهشده بودن و هرگاه شرایط حقوقی یا حرفهای ایجاب کند، ذکر خواهد شد.
تصاویر آرشیوی، بازسازیشده، شبیهسازیشده یا تصاویر تزئینی که ممکن است با تصویر واقعی رویداد اشتباه گرفته شوند، باید به شکل مناسب مشخص شوند.
تصاویر یا محتوای تصویری تولیدشده یا بهطور اساسی ایجادشده با ابزارهای هوش مصنوعی نیز، هرگاه امکان ایجاد تصور نادرست درباره واقعی بودن آنها وجود داشته باشد، به روشنی مشخص خواهند شد.
جزئیات بیشتر در «سیاست استفاده از هوش مصنوعی» رسانه بیان میشود.
۸. حریم خصوصی و کرامت انسانی
فیدوس نیوز میان «منفعت عمومی» و صرف «کنجکاوی عمومی» تفاوت قائل است.
اطلاعات مربوط به زندگی خصوصی اشخاص زمانی منتشر میشود که ارتباط قابل دفاعی با موضوع گزارش و منفعت عمومی داشته باشد.
در پوشش کودکان، قربانیان جرائم، قربانیان خشونت، شاهدان آسیبپذیر و افرادی که افشای هویت آنها میتواند خطر جدی ایجاد کند، ملاحظات ویژهای برای حفاظت از هویت، امنیت و کرامت انسانی آنان رعایت میشود.
انتشار نام، تصویر یا اطلاعات شناسایی افراد باید متناسب با اهمیت عمومی موضوع و ضرورت انتشار باشد.
۹. اصلاح اشتباهات و پاسخگویی تحریریهای
روزنامهنگاری ممکن است با خطا همراه شود، اما پنهان کردن خطای شناختهشده با اصول حرفهای فیدوس نیوز سازگار نیست.
اگر مشخص شود اطلاعات مهمی در یک گزارش نادرست بوده است، تحریریه متناسب با اهمیت خطا آن را اصلاح، تکمیل یا در موارد ضروری حذف خواهد کرد.
اصلاحات مهم باید تا حد امکان به شکلی انجام شوند که مخاطب بتواند متوجه شود چه چیزی تغییر کرده است.
جزئیات این فرایند در صفحه «سیاست تصحیح خطا» توضیح داده میشود.
۱۰. مسئولیت تحریریهای و ساختار اجرایی
مسئولیت تهیه، بررسی و انتشار هر محتوا در چارچوب ساختار داخلی و تحریریهای فیدوس نیوز و متناسب با نقش افرادی است که در تولید و انتشار آن مشارکت داشتهاند.
اعضای تحریریه، خبرنگاران، نویسندگان، همکاران آزاد و دبیران اجرایی صرفاً در حدود وظایف حرفهای و اختیارات واقعی خود فعالیت میکنند.
درج نام، عنوان شغلی، اطلاعات تماس یا محل اقامت یک خبرنگار یا دبیر اجرایی در صفحات feydusnews.com، بهخودیخود به معنای مالکیت رسانه، مدیریت حقوقی آن، نمایندگی قانونی، مسئولیت مالی یا پذیرش مسئولیت حقوقی کلی نسبت به فعالیت فیدوس نیوز نیست.
بهویژه، Daryoush Memar در مقام دبیر اجرایی و خبرنگار حوزه بینالملل (Executive Secretary and International Affairs Correspondent) فعالیت میکند و این عنوان به معنای مالکیت، مدیریت حقوقی یا نمایندگی قانونی فیدوس نیوز نیست.
ساختار تحریریهای و معرفی اعضای رسانه در صفحه «درباره ما» توضیح داده شده است.
گزارش تخلف از این منشور
اگر معتقدید گزارشی منتشرشده در فیدوس نیوز با اصول این منشور مغایرت دارد، میتوانید موضوع را از طریق نشانی زیر با تحریریه در میان بگذارید:
گزارشهای دریافتشده متناسب با موضوع بررسی میشوند و در صورت احراز خطا یا تخطی از اصول تحریریهای، اقدام لازم بر اساس سیاستهای اصلاح و پاسخگویی رسانه انجام خواهد شد.
این منشور یک سند داخلی و حرفهای درباره استانداردهای روزنامهنگاری فیدوس نیوز است و هدف آن توضیح اصول تحریریهای و تعهدات حرفهای رسانه در برابر مخاطبان است. مفاد این منشور بهخودیخود نباید به عنوان ایجاد سمت، نمایندگی، تعهد قراردادی یا مسئولیت حقوقی برای اشخاصی فراتر از نقش و مسئولیت واقعی آنان تفسیر شود.
وبسایت رسمی: feydusnews.com