در روزهای اخیر، بحران میان دولت و وزیر نفت به نقطه اوج خود رسیده است. در اقدامی غیرمعمول، جمعی از اعضای شورای راهبردی انتخاب وزیر نفت، طی نامهای به پزشکیان، رئیس دولت، اعلام کردهاند که از معرفی پاکنژاد به عنوان وزیر نفت پشیمان شده و خواستار برکناری او هستند.
نامه اعضای شورای راهبردی
در نامه اعضای شورای راهبردی انتخاب وزیر نفت به پزشکیان آمده است: «متأسفانه شاهد شکلگیری مسائلی هستیم که در شأن یک وزیر نیست. پرداختن به امیال شخصی، حذف گسترده مدیران و کارشناسان همسو با دولت، ایجاد شکاف در بدنه وزارتخانه و فاصله گرفتن از گفتمان وفاق، تنها بخشی از این واقعیت تلخ است.»
آنها همچنین اظهار داشتهاند که در موارد متعدد، دستورات صریح رئیس دولت نیز مورد تمکین قرار نگرفته و این رفتار، فاصلهای آشکار با روح حاکم بر دولت وفاق ایجاد کرده است. نگرانی جدی وجود دارد که سکان صنعت نفت، به جای حرکت در مسیر سیاستهای دولت منتخب مردم، عملاً تحت تأثیر مطالبات اقلیتی قرار گرفته باشد که از ابتدا نیز با گفتمان وفاق سر سازگاری نداشتند.
تقابل بر سر مدیرعاملی هلدینگ خلیج فارس
این نامه تنها ساعاتی پس از استعفای جمعی از اعضای هیات رییسه صندوق بازنشستگی نفت در اعتراض به برکنار نشدن شریعتمداری منتشر شد. این موضوع نشاندهنده تقابل شدیدی است که بر سر صندلی مدیرعاملی هلدینگ خلیج فارس به وجود آمده است. در یک سو، پاکنژاد بر برکناری شریعتمداری اصرار دارد و در سوی دیگر، پزشکیان بر ابقای او پافشاری میکند. این اختلافات منجر به شکافی بیسابقه میان رئیس دولت و یکی از اعضای کابینهاش شده است که به جای اقدام رسمی، کار از طریق افزایش فشار رسانهای بر افکار عمومی پیش میرود.
ریشههای اختلاف
شورای راهبردی نفت بخشی از مدیران نزدیک به پزشکیان و جناح سیاسی حامی او بود که در سنتی عجیب وظیفه شناسایی و معرفی وزیر هر کدام از وزارتخانهها را برعهده داشت. شورای راهبردی نفت نیز طبق همین الگو از میان افراد مختلف اصرار بر انتخاب پاکنژاد داشت و به نظر دلیل برائت جستن از او در کمتر از دو سال، اوجگیری اختلافها بر سر چیدمان مدیران تابعه وزارت نفت است.
جنگ قدرت و فساد
جنگ صندلیهای قدرت میان حلقههای مختلف فساد که در میانه جنگ اداره حوزه انرژی از مهمترین بخشهای اقتصادی کشور را بازیچه اختلافات و سهمخواهی هم از یکدیگر ساخته، به شکل دو جبهه رودرو بخشی به نام حمایت از پاکنژاد جوسازی رسانهای انجام داده و بخش دیگر به بهانه دفاع از اقتدار ریاست جمهوری در عمل منافع شریعتمداری و حلقه متصل به او را پیش میبرند.
بخش پایانی نامه اعضای این شورا که در آن خواستار تغییر وزیر به قصد جبران انتخاب اشتباه پیشین است، میتواند فرصتی باشد که مخالفان پاکنژاد از آن به عنوان دستاویز برکناری او یا فشار به قصد استعفا دادن وزیر نفت بهره ببرند.
اسامی اعضای شورا
نکته عجیب یادآوری اسامی این شورا در زمان فعالیت است که برخی از مدیران حال حاضر وزارت نفت در آن دیده میشود. منصور معظمی، علی کاردر، محمود امیننژاد، مرضیه شاهدایی، غلامحسین نوذری، علی احمدنیا، کسری نوری، میثم شریفی نیا، عبدالحسین بیات، محمود آستانه، حمید بورد، رضا دهقان، احمد مهدوی ابهری و علی بختیار اعضای اصلی شورای راهبردی نفت بودند که تأکید در نامه مبنی بر «جمعی بر اعضا» این شائبه را ایجاد میکند که برخی از این اسامی با امضای این نامه همراهی نکردهاند.
به نظر میرسد روزهای آینده شکاف ایجاد شده در بدنه وزارت نفت و شرکتها و هلدینگهای تابعه آن را تشدید کرده و دولت چارهای جز تن دادن به خواسته یکی از دو گروه درگیر این تقابل نخواهد داشت.
