تورم و فشار اقتصادی بهطور بیسابقهای صنعت رستورانداری را در ایران تحت تأثیر قرار داده است. افزایش مداوم قیمت مواد اولیه و کاهش قدرت خرید مردم، معادلات این بازار را بهطور اساسی تغییر دادهاند. بسیاری از رستورانهای باسابقه ناچار به تعطیلی شدهاند و آنهایی که همچنان فعالیت میکنند، به حذف غذاهای گرانقیمت و عرضه منوهای اقتصادی روی آوردهاند. این وضعیت باعث شده تا فعالان این صنف صنعت غذا را زیر فشار همزمان افزایش هزینهها و افت تقاضا ببینند.
رکودی که از آشپزخانه آغاز شد
رستورانداران معتقدند فشار اقتصادی از دو مسیر این صنعت را تحت تأثیر قرار داده است. از یک سو، افزایش شتابان قیمت گوشت، مرغ، روغن و سایر مواد اولیه، هزینه تمامشده هر پرس غذا را بالا برده است. از سوی دیگر، کاهش توان مالی خانوارها باعث شده مراجعه به رستوران از فهرست هزینههای ضروری بسیاری از مردم حذف شود یا دفعات آن به شکل محسوسی کاهش یابد.
آمارها نشان میدهد در استانهای مختلف کشور نیز سفارش غذا کاهش یافته است. هرمزگان با افت ۶۱ درصدی بیشترین کاهش را ثبت کرده و تهران نیز با کاهش ۵۶ درصدی در میان استانهای آسیبدیده قرار دارد. دادههای رسمی مرکز آمار ایران از رشد شدید قیمت اقلام مصرفی رستورانها خبر میدهد و افزایش چندبرابری قیمت روغن، سسها و رشد قابل توجه قیمت انواع گوشت و فرآوردههای پروتئینی، هزینه تولید غذا را به شدت افزایش داده است.
منوهای اقتصادی؛ راهکاری برای بقا
یکی از مهمترین تغییرات بازار غذا، کوچکتر شدن منوی رستورانها و افزایش سهم غذاهای ارزانتر است. رقابت که تا چند سال پیش بر سر کیفیت و تنوع غذا بود، امروز بیشتر بر محور قیمت شکل گرفته است. عرضه غذاهای اقتصادی، پرسهای کوچک، نیمپرس، غذاهای دانشجویی و لقمهای به یکی از رایجترین راهکارهای رستورانها برای حفظ مشتری تبدیل شده است. این تغییرات بیشتر از یک استراتژی بازاریابی، نتیجه اجبار اقتصادی و افزایش مداوم هزینههای تولید است.
کارشناسان هشدار میدهند اگر روند افزایش هزینهها و کاهش قدرت خرید ادامه یابد، شمار بیشتری از رستورانها از بازار خارج خواهند شد و منوهای اقتصادی به ویژگی غالب صنعت غذا تبدیل میشود. به این ترتیب، تورم تنها قیمت غذا را افزایش نداده، بلکه شیوه فعالیت رستورانها و الگوی مصرف خانوارهای ایرانی را نیز به شکلی محسوس تغییر داده است.
