در شرایطی که مصرف روزانه بنزین در ایران به حدود ۱۳۰ میلیون لیتر رسیده، تولید داخلی تنها قادر به تأمین ۱۱۰ میلیون لیتر از این نیاز است. این کسری ۲۰ میلیون لیتری، زنگ خطری برای اقتصاد و انرژی کشور به صدا درآورده است. با توجه به محدودیتهای جدید منطقهای و بینالمللی، واردات بنزین که تا پیش از این بخشی از این کسری را جبران میکرد، تقریباً غیرممکن شده است.
تغییرات در بازار جهانی سوخت
تحولات اخیر در بازار جهانی سوخت، از جمله حملات به پالایشگاهها و نفتکشهای روسیه، باعث کاهش عرضه فرآوردههای نفتی شده است. روسیه، که یکی از منابع اصلی تأمین بنزین ایران بود، دیگر امکان صادرات مازاد خود را ندارد. این وضعیت، فشار بیشتری بر بازار داخلی وارد کرده و تأمین پایدار سوخت را دشوارتر از همیشه کرده است.
پیشنهادات و سناریوهای جدید
در این میان، برخی واحدهای پتروشیمی که پیشتر تعطیل شده بودند، به چرخه تولید بازگشتهاند تا بخشی از نیاز کشور را تأمین کنند. همزمان، زمزمههایی از تغییر سیاستهای بنزینی به گوش میرسد؛ از جمله آزادسازی قیمت یا افزایش نرخ بنزین تا حدود ۱۰ هزار تومان برای هر لیتر. این در حالی است که سیاستهای فعلی مانند محدودکردن عرضه بنزین با کارت جایگاهها و جمعآوری برخی کارتهای آزاد، نشان از تغییرات احتمالی در مدیریت مصرف دارد.
یکی از سناریوهای پیشنهادی، اتصال سهمیه بنزین به کارت بانکی یا کارت ملی شهروندان است. با این روش، افراد فاقد خودرو نیز میتوانند از یارانه بنزین بهرهمند شوند یا سهمیه خود را به دیگران واگذار کنند. این اقدام میتواند بهعنوان راهکاری برای مدیریت بهتر منابع و کاهش فشار بر دولت در نظر گرفته شود.
