نام سید روحالله رضوی در ماههای اخیر در گزارشها و بحثهای مرتبط با فروش نفت، تراستیها و بدهیهای ارزی مطرح شده است. در کنار افشاگریهای جدید، تصویری متفاوت اما قابل توجه از گذشته او وجود دارد: فردی که نامش از سالهای دانشجویی در فضای سیاسی نزدیک به جریان پایداری دیده میشود و در سالهای بعد، در ساختار مدیریتی شرکتهایی با فعالیت در حوزه انرژی و نفت ظاهر شده است.
ردپای رضوی در فضای سیاسی سال ۱۳۹۲، زمانی که دانشجوی دانشگاه امام صادق بود، قابل مشاهده است.شاید نقطهای که آغاز ارتباطات سیاسی با جبهه پایداری که پس از آن به اتصال خانوادگی پیوند خورد تا او که امروز داماد مجید متقی فرد سخنگوی جبهه پایداری است نامش با بیانیههای حمایتی از سعید جلیلی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۲ گره خورده باشد.
بیانیههایی که بازتابدهنده گفتمانی بهشدت انتقادی نسبت به «اندیشههای تکنوکرات» و جریانهای سیاسی و اقتصادی پس از جنگ بویژه در مخالفت جدی با هرگونه توافق بود. نکتهای که نشان میدهد مخالفان رفع تحریم طی این سالها چگونه از ابزار تحریم فرصتی برای رانتخواری و سودآوری در منافع فردی ساختهاند که پیشنیاز آن تداوم تحریم و ایجاد فرصت برای دور زدن تحریمها از طریق راههایی منتهی به اقتصاد سیاه است.
پرسش دیگری که سوابق رضوی پیش روی ما میگذارد این است: چگونه فردی با تحصیلات معارف اسلامی و الهیات، چند سال بعد در ساختار شرکتهای تخصصی نفت و گاز و پروژههای انرژی ظاهر شد؟
چرخش از الهیات به اقتصاد انرژی
پاسخ این پرسش را نمیتوان صرفاً در مدرک دانشگاهی رضوی جستوجو کرد. آنچه از سوابقش برمیآید، این است که رضوی به تدریج وارد مجموعهای از شرکتها شد که در حوزههای بازرگانی، سرمایهگذاری، انرژی و نفت فعالیت میکنند.
در این میان، نام تجارت گستر اطلس پارسیان کیش ــ و نام پیشین آن، خدمات فناوری اطلس پارسیان کیش ــ اهمیت ویژهای پیدا میکند. رضوی با سمت مدیرعامل، عضو هیئتمدیره و مدیر شعبه فعال است و همین شرکت با شش زیرمجموعه در حوزه انرژی ظاهر میشود. بنابراین برای فهم مسیر حرفهای رضوی، اطلس پارسیان یک حلقه کلیدی است.
یکی از مهمترین نقاط قابل مشاهده در این مسیر، فرزانگان انرژی پارس است. این شرکت در پروژه پالایشگاه میعانات گازی فرزانگان در عسلویه فعالیت داشته است؛ پروژهای با ظرفیت طراحی حدود ۴۰ هزار بشکه در روز. اهمیت این شرکت برای پرونده رضوی در آن است که نام او در ساختار هیئتمدیره آن ظاهر شده است.
سید روحالله رضوی به نمایندگی از شرکت خدمات فناوری اطلس پارسیان کیش در هیئتمدیره فرزانگان انرژی پارس حضور داشته و در یک دوره ریاست هیئتمدیره را بر عهده داشته است. این نکته یک تفاوت مهم با برخی روایتهای موجود دارد: رضوی در اینجا الزاماً بهعنوان «مالک شخصی» ظاهر نمیشود؛ بلکه به نمایندگی از یک شخص حقوقی در ساختار شرکت قرار گرفته است.
رضوی و علی سیفیان؛ دو نام در یک هیئتمدیره
در همان دوره، نام علی سیفیان ــ یک امام صادقی دیگر ــ نیز در ترکیب هیئتمدیره فرزانگان انرژی پارس دیده میشود. این موضوع از نظر بررسی شبکه روابط شرکتی مهم است. رضوی در جایگاه رئیس هیئتمدیره و سیفیان بهعنوان عضو هیئتمدیره، برای مدتی در ساختار مدیریتی یک شرکت فعال در حوزه انرژی کنار یکدیگر قرار داشتهاند.
اهمیت اطلس پارسیان زمانی بیشتر میشود که ردپای آن را در شرکت دیگری دنبال کنیم: راهکار جامع گام انرژی کیش. GETS یک شرکت تخصصی در حوزه خدمات نفت و گاز است و فعالیتهایی نظیر خدمات حفاری، خدمات چاه، حفاری جهتدار، بازرسی خطوط لوله، تأمین تجهیزات و خدمات فنی و مهندسی را دنبال میکند.
نمایندگان خدمات فناوری/تجارت گستر اطلس پارسیان کیش نیز در مقاطعی در هیئتمدیره شرکت GETS، در سوابق مدیریتی حضور داشتهاند. از سوی دیگر، نام مهدی نوراحمدی ــ یک امام صادقی ــ دیده میشود که ریاست هیئتمدیره را داشته است.
دکتر مهدی نوراحمدی دارای دکترای مدیریت قراردادهای بینالمللی نفت و گاز و فارغالتحصیل اقتصاد از دانشگاه امام صادق است. سابقه مدیریتی او در چند مجموعه نفتی ثبت شده؛ از جمله شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران، سروک کیش و پتروشیمی فسا. مهمتر از همه، طبق توضیح رسمی شستا، او مدیرعامل و عضو هیئتمدیره مؤسسه مطالعات انرژی سبحان بوده است.
نام نوراحمدی از این جهت اهمیت دارد که در کنار رضوی و سیفیان، یکی از چهرههای نزدیک به روحالله رضوی است. از اینجا میتوان یک سؤال جدیتر مطرح کرد: آیا ارتباط میان رضوی، نوراحمدی و سیفیان صرفاً ناشی از حضور آنها در چند شرکت مختلف بوده یا اینکه پشت این همپوشانیها، یک ساختار مالکیتی یا سرمایهگذاری مشترک قرار داشته است؟
پاسخ این پرسش تنها با بررسی سهامداران و مالک ذینفع نهایی شرکتها امکانپذیر است. نام دیگری که در این شبکه مطرح شده، مؤسسه مطالعات انرژی سبحان است. هر سه نفر ذکرشده یعنی روحالله رضوی، علی سیفیان و مهدی نوراحمدی سهامدار سبحان هستند.
حوزه فعالیت سبحان مشاوره و مطالعه قراردادهای خرید، فروش، مبادله و صادرات نفت است؛ نه اینکه خودش مالک نفت شده و آن را معامله کرده باشد. اما از همه اینها مهمتر، شبکهسازی و آموزش است که به طور رسمی اعلام نشده است.
اما چرا نام رضوی اکنون در بحث تراستیها مطرح شده است؟ در ماههای اخیر، گزارشهایی درباره شبکه فروش نفت ایران و نقش تراستیها منتشر شده است. در این گزارشها، نام رضوی نیز مطرح شده و برخی منابع رسانهای او را در میان تریدرها یا تراستیهای بدهکار نفتی قرار دادهاند.
فردی که با شعارهای ریاکارانه عدالتخواهی برای خود بستری از رانت و فساد چیده بود، امروز نامش در ساختار شرکتهایی دیده میشود که موضوع فعالیتشان به نفت، گاز، پالایش، حفاری، خدمات فنی و تجارت انرژی مربوط است و در رسانهها متهم به بدهکاری میلیارددلاری و نقشی محوری در بزرگترین پرونده هدررفت منابع ارزی کشور به نام دور زدن تحریمها است.
