انتصاب
فهرست اعضای جدید هیات مدیره شرکت کربن ایران با انتقاد جدی فعالان حوزه صنعت
مواجه شده است که معتقدند در چینش این ترکیب بیش از شایسته سالاری ادعایی به نظر
لابیهای پشت پردهای فعال بوده است که صندلیهای هیات مدیره کربن ایران را محل
بذل و بخشش به مدیران ناکارآمد و ضعیف کرده است.
سوابق
فهرست جدید شامل محمد فارسی مدیرعامل و نایب رئیس هیات مدیره، علی زردان، مرتضی عباسزاده
و اسماعیل مظاهری به سمت اعضای هیات مدیره شرکت کربن ایران هرکدام نشانگر مجموعهای
از شبهات در مورد صلاحیت و رزومه مرتبط است. همچنین تخلفات آشکار برخی از این چهرهها
در سمتهای پیشین نیز موضوعی است که نشان میدهد هلدینگ سرمایهگذاری صنایع
پتروشیمی بعنوان مالک اصلی کربن ایران با عدول از شرط صلاحیت تخصصی برای
انتصابات به واگذاری سمتها بر مبنای سفارش، لابی و چیدمان مدیران با هدف تسهیل
تبانیهای قراردادی اقدام کرده است.
یکی از مشخص ترین
نمونههای انتصاب شبهه دار اخیر به مرتضی
عباسزاده عضو جدید هیئتمدیره شرکت کربن ایران باز میگردد که پرسشهایی جدی درباره سازوکار بررسی صلاحیت
مدیران در زنجیره شرکتهای وابسته به شستا ایجاد کرده است.
منابع
رسمی، این انتصاب را بخشی از «ساماندهی هیئتمدیره شرکتهای تابعه» معرفی کردهاند؛
اما اطلاعاتی که شماری از منابع مطلع در اختیار فیدوسنیوز گذاشتهاند، تصویری
متفاوت از سوابق حرفهای و نحوه حمایت از این مدیر ترسیم میکند؛ ادعاهایی که در
صورت صحت، ضرورت ورود نهادهای نظارتی و انتشار نتیجه استعلامهای انجامشده را
دوچندان میکند.
بر
اساس اطلاعیه رسمی تاپیکو در ۱۷ خرداد ۱۴۰۵، مدیرعامل هلدینگ
سرمایهگذاری صنایع پتروشیمی، مرتضی عباسزاده را در کنار علی زردان و اسماعیل
مظاهری به عضویت هیئتمدیره کربن ایران منصوب کرده است. اطلاعات منتشرشده در
سامانه کدال نیز عضویت غیرموظف عباسزاده در هیئتمدیره این شرکت را تأیید میکند.
اهمیت
این انتصاب از آن جهت است که کربن ایران یک شرکت بورسی و از واحدهای مدیریتی
مجموعه تاپیکو به شمار میرود. شرکت سرمایهگذاری صنایع پتروشیمی، سهامدار عمده
کربن ایران، نیز در زنجیره مالکیتی شستا و تاپیکو قرار دارد؛ بنابراین تصمیمهای مدیریتی
آن صرفاً یک موضوع خصوصی نیست و با سرمایه میلیونها بیمهشده و بازنشسته ارتباط
پیدا میکند.
مسیری حرفهای از مکران تا ابوالفارس
در
معرفی رسمی عباسزاده آمده است که او دانشآموخته مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی
شریف است و سمتهایی چون معاون مدیرعامل پتروپالایش ابوالفارس، مدیر مهندسی و مدیر
پروژه شرکت توسعه مکران انرژی مفید و مدیر مهندسی شرکت راژان پترو فرآیند را در
کارنامه دارد. این سوابق نشان میدهد بخش مهمی از فعالیت حرفهای او در حوزههای
مهندسی، مدیریت پروژه و صنایع نفت و پالایش متمرکز بوده است.
با این حال، منابع مطلع یادآور میشوند درباره بخشی از این مسیر حرفهای، بهویژه دوره فعالیت او در پروژههای مرتبط با پالایشگاه ستاره خلیجفارس، توسعه مکران انرژی مفید و پتروپالایش ابوالفارس، نشانههای روشنی از فساد و تخلف مکرر وجود دارد. مطابق اطلاعات ارسالی، عباسزاده ابتدا در یک شرکت پیمانکاری فعال در پروژه ستاره خلیجفارس مشغول بوده و پس از افشای فساد او و تبانیهای مکرر با شرکتهای طرف قرارداد، از آن مجموعه خارج شده است. سطح این تخلف و فساد به حدی بود که میگویند بازگشت دوباره او به مجموعه با مخالفت کارفرما روبهرو شد.
درباره
دوره فعالیت عباسزاده در شرکت توسعه مکران انرژی مفید نیز منابع آگاه در این شرکت
یادآور میشوند نحوه مدیریت مناقصات، انتخاب لایسنسور و روابط با برخی پیمانکاران به
مجموعهای از پروندههای افشا شده فساد منجر شد. منابع فیدوسنیوز مدعیاند که
همکاری او با این شرکت پس از بررسیهایی در مجموعه حراست با اعمال نفوذ صورت گرفته
پایان یافت. همانند موضوع پرونده منتسب به او در سفر ایتالیا که منجر به دخالت
مستقیم حراست شده و سطح این تخلف اخلاقی به حدی بود که پشتیبانان عباس زاده نیز
توان پوشاندن این پرونده را نداشتند.
شرکت
توسعه مکران انرژی مفید یکی از شرکتهای گروه اقتصاد مفید و مجری پروژه
پتروپالایشگاه مروارید مکران معرفی شده است. به همین دلیل انتظار میرود این
مجموعه نیز درباره علت پایان همکاری عباسزاده و صحت ادعاهای مطرحشده توضیح ده تا
مشخص شود ایا طبق آنچه امروز در اختیار است مدیری با کارنامه فساد مکرر بر صندلی
هیات مدیره یکی از شرکتهای مهم بورسی نشسته است یا این پروندهها به حد مطرخ شده
امروز نبوده است.
تلاش برای مخفی نگه داشتن سوابق کیفری عباس زاده
جدیترین
بخش اطلاعات ارسالی، وجود سابقه کیفری برای عباسزاده است. منابع مطلع مدعیاند او
در سال ۱۳۸۶، زمانی که دانشجوی مهندسی مکانیک بوده، در پروندهای مرتبط با
اختلاس و به اتهام همکاری با برادرش، شش ماه زندانی شده است.
موضوعی
که مسئولیت پاسخگویی را متوجه تاپیکو، شستا و شرکت سرمایهگذاری صنایع پتروشیمی
میکند. این شرکتها باید پاسخ دهند پیش از صدور حکم، گواهی عدم سوءپیشینه و
استعلام از مراجع قضایی و حفاظتی دریافت شده است؟ اگر پاسخ مثبت است، چرا نتیجه
این بررسیها برای رفع ابهام منتشر نمیشود؟
منابع
همچنین مدعیاند عباسزاده از حمایت برخی چهرههای بانفوذ در گروه اقتصاد مفید
برخوردار بوده و فردی با نام خانوادگی «لک» که سمت معاونت او در سمتهای پیشین
عباس زاده را برعهده داشت در هماهنگی قراردادها و ارتباط با پیمانکاران نقش مستقیم
داشته است. درباره همکاری احتمالی با شرکت پیمانکاری آبادراهان و فراهمکردن
قرارداد برای این شرکت نیز اسناد مختلفی در اختیار است که سوابق عباس زاده را بیش
از پیش دارای شبهه و ابهام کرده است.
سرمایه
بازنشستگان و ضرورت انتشار نتیجه استعلامها
این
پرونده در نقطهای قرار دارد که سکوت، خود به گسترش بیاعتمادی کمک میکند. کربن
ایران شرکتی با بیش از ۶ هزار میلیارد تومان دارایی و صدها میلیارد تومان سود سالانه
است. عضویت در هیئتمدیره چنین شرکتی دسترسی به اطلاعات راهبردی و مشارکت در تصمیمگیری
درباره قراردادها، سرمایهگذاریها و داراییهای عمومی را به همراه دارد.
تاپیکو
پیشتر از بررسی حدود ۱۲۰۰ رزومه و انجام ۷۵ انتصاب در قالب مدل «شایستهگزینی» سخن
گفته است. اکنون آزمون واقعی این ادعا، ارائه توضیح درباره معیار انتخاب عباسزاده
است: چه نهادی صلاحیت او را تأیید کرده؟ سوابق خروج از شرکتهای قبلی بررسی شده
است؟ آیا روابط احتمالی او با پیمانکاران اظهار و از منظر تعارض منافع ارزیابی شده
است؟
پاسخ
به این پرسشها به معنای صدور حکم پیشاپیش علیه یک مدیر نیست؛ بلکه حداقل شفافیتی
است که صاحبان اصلی سرمایههای شستا، یعنی بیمهشدگان و بازنشستگان، حق مطالبه آن
را دارند.
