مطرح‌شدن نام امیرحسین لطفی لاریجانی برای مدیرعاملی نفت سپاهان، بار دیگر مسئله پاسخگویی مدیران صنعت انرژی را به میان آورده است. مدیرعامل پیشین پتروشیمی کرمانشاه، که اکنون در هیئت‌مدیره نفت سپاهان حضور دارد، در میان گزینه‌های احتمالی مدیریت این شرکت قرار گرفته؛ درحالی‌که تصمیم‌های مالی و استخدامی دوره مسئولیت او همچنان محل انتقاد است.
تصاویر مکاتبات داخلی پتروشیمی کرمانشاه، موضوع این انتقادها
را از کلی‌گویی فراتر می‌برد: سفارش سه میلیارد تومانی عینک آفتابی، سپردن
میلیاردها تومان ودیعه به شرکت گردشگری بر اساس روابط شخصی با مالکان این شرکت و
نامه‌ای که به صراحت ادعای لطفی مبنی بر تولید کود سیاه را رد می‌کند تنها گوشه‌ای
از کارنامه مملو از تخلف و فساد لطفی لاریجانی در پتروشیمی کرمانشاه است.
مدیری که به واسطه همین کارنامه فساد و تخلف از پتروشیمی کرمانشاه اخراج شده بود به جای ایستادن برابر دستگاه قضایی و پاسخگویی بابت زیاندهی و فساد دوره مدیریتش حالا با پیشنهاد نشستن بر سمتی بالاتر روبرو شده است.
در کنار این اسناد، اطلاعات دریافتی درباره خریدهای پرهزینه و
استخدام نزدیکان صاحبان قدرت، ضرورت بررسی کارنامه لطفی لاریجانی پیش از هر ارتقای
تازه را دوچندان می‌کند. مدیران و سهامداران نفت سپاهان موظف‌اند توضیح دهند کدام بخش
از این کارنامه، مبنای اعتماد برای سپردن مسئولیتی بزرگ‌تر است. عضویت در هیئت‌مدیره
و برخورداری از حمایت افراد بانفوذ، جای ارزیابی عملکرد را نمی‌گیرد.
خریدهای غیرضروری میلیاردی عینک و آجیل
در نامه‌ای با موضوع «سفارش عینک آفتابی»، از سفارش ۱۵۰۰ عدد عینک به شرکت بینا فن‌آور اطلس ایرانیان، به مبلغ دو
میلیارد و هشتصد میلیون تومان
سخن گفته شده است. در همین مکاتبه، پیشنهاد اداره اچ‌اس‌ای و بهداشت حرفه‌ای و
خرید پیشین ۱۵۰۰ عینک تولید ایران نیز ذکر شده است.
موضوعی که با میزان هزینه مصوب لطفی لاریجانی مغایرت دارد تا ابهام در احتمال
دریافت سهم در ازای بالابردن قیمت واقعی عینک‌ها تقویت شود.
همچنین منابع مطلع در شرکت اعلام کرده‌اند الگوی خریدهای
غیرضروری با مبالغی ده‌ها میلیاردی بارها طی دوره مدیریت لطفی لاریجانی تکرار شده
بود به نحوی که در یک مورد هفت میلیارد تومان بابت خرید آجیل از منابع مالی پتروشیمی
کرمانشاه با دستور مستقیم لطفی پرداخت شده بود.
میلیاردها تومان در اختیار شرکت
گردشگری
نامه مربوط به «درخواست لغو قرارداد با شرکت خدمات مسافرت
هوایی و گردشگری دایان سفر»، تصویری قابل‌تأمل از تصمیم‌های رفاهی دوره مدیریت
پیشین ارائه می‌دهد.
مطابق متن این مکاتبه، شرکت علاوه بر کمک‌هزینه معمول سفر، با
موافقت مدیرعامل وقت، قرارداد دیگری برای ارائه تسهیلات گردشگری منعقد کرده بود.
تا زمان تنظیم نامه، ۲۴
خانواده برای استفاده از این خدمات معرفی شده بودند و سه میلیارد و
پانصد میلیون تومان ودیعه در اختیار شرکت گردشگری قرار داشت.
بر اساس اطلاعات دریافتی، شرکت طرف قرارداد به یکی از دوستان
لطفی لاریجانی تعلق داشته و برای خدماتی مانند اجاره ویلا نقش واسطه ایفا می‌کرده
است. این بخش از اطلاعات، اتهام تعارض منافع را به قرارداد اضافه می‌کند: استفاده
از اختیار مدیریتی برای قراردادی که طرف آن، از ارتباط شخصی با مدیر برخوردار بوده
است.
کود سیاه؛ جعل دستاورد با هدف کارنامه سازی
در نامه مربوط به پیگیری ساخت کود سیاه، خطاب به حیدری‌نژاد،
مدیرعامل پتروشیمی کرمانشاه، صریحاً آمده است که بر خلاف ادعای رسمی لطفی لاریجانی
مبنی بر تولید کود سیاه طی دوره مدیریت او، مسئله در سطح امضای یک تفاهم‌نامه و
قرارداد پیش‌بینی‌شده با پژوهشگاه کشاورزی ایران باقی بوده تا پایان دوره لطفی
محصولی به نام کود سیاه یا پتاس هیومیک اسید ساخته نشده است.
اتهام استخدام برای ساختن پشتوانه
قدرت
بخش دیگری از اطلاعات دریافتی، استخدام بستگان مسئولان قضایی
در دوره مدیریت لطفی لاریجانی را مطرح می‌کند:
همسر یکی از قضات کوهدشت، برادر یکی
از مقامات قضایی و برادرزاده یکی دیگر از مقامات قضایی استان لرستان که پشت این استخدام‌های بیرون از
ضابطه اهداف شخصی در راستای منابفع فردی لطفی لاریجانی دیده می‌شود.
هدف از جذب این افراد، ایجاد پشتوانه در برابر رسیدگی به تخلفاتی
است که در دوره مدیریت لطفی بارها تکرار شده و با سرپوش گذاشتن در دستگاه قضایی
مواجه شده است. استفاده از ظرفیت استخدامی یک بنگاه اقتصادی برای تقویت موقعیت
شخصی مدیر اقدامی است که فرصت شغلی را به ابزار رابطه‌سازی با صاحبان قدرت تبدیل
می‌کند.
سهمیه استخدام مخترعان در اختیار
وابستگان نماینده‌های مجلس
یکی از عجیب ترین بخش‌های کارنامه لطفی لاریجانی تکرار الگوی
استخدام افراد به سفارش نمایندگان مجلس است. در موردی که می‌تواند سطح این لابیگری
سیاسی و زدوبند با نمایندگان را نمایان می‌کند موضوع استخدام یکی از اقوام محمد
رشیدی نماینده کرمانشاه در مجلس است.
به گفته منابع مطلع خواهر عروس محمد رشیدیتحت عنوان نخبه و
مخترع در شرایطی از سهیمه نخبگان در پتروشیمی کرمانشاه استخدام شده است که اختراع
ثبتی این فرد «نوار بهداشتی شیاردار» بوده است.
اختصاص دادن سهمیه تخصصی در حوزه مرتبط با پتروشیمی به فردی با
این سطح سوابق تنها بنا بر خویشاوندی او با یکی از نمایندگان مجلس نشان می‌دهد
لطفی لاریجانی برای دریافت حمایت سیاسی چگونه از ظرفیت استخدامی شرکت بهره شخصی
برده است. این درحالی است که در خود کرمانشاه بسیاری از جوانان نخبه و دانشگاهی با
مدارک تحصیلی مرتبط با صنعت پتروشیمی پشت در استخدام در این پتروشیمی مانده‌اند.
ارتقا نباید راه فرار از پاسخگویی
باشد
در چنین شرایطی مرور کارنامه لطفی به خوبی نشان می‌دهد صندلی
مدیرعاملی شرکت بزرگی مانند نفت سپاهان چگونه بناست در اختیار گزینه‌هایی قرار
بگیرد که کارنامه آنها چیزی جز فساد، زیاندهی و ناکارآمدی ندارد.
اصرار بر ارتقای لطفی لاریجانی پیش از ارائه این پاسخ‌ها،
اعتبار فرایند انتخاب مدیرعامل را مخدوش می‌کند و این انتقاد را تقویت خواهد کرد
که رابطه و حمایت پشت پرده، بر ارزیابی عملکرد غلبه دارد.
هیئت‌مدیره و سهامداران باید معیار انتخاب، سوابق بررسی‌شده و
دلایل ترجیح هر گزینه را منتشر کنند.
مدیریت نفت سپاهان جایزه برخورداری از
حامی بانفوذ نیست. کسی که خواهان اختیار بیشتر است، باید پیش از دریافت حکم تازه،
مسئولیت کارنامه پیشین خود را بپذیرد.
