همزمان با استعفای سیدرسول خلیفهسلطانی از دبیری انجمن تولیدکنندگان فولاد پس از ۲۵ سال، اسنادی درباره صدها فقره چک معوق، معاملات گندله با بهای پرداختنشده و ارتباط مدیریتی دهها شرکت در صنعت فولاد ایران منتشر شده است. انتشار این اسناد پرسشهای تازهای درباره نحوه نظارت بر معاملات میلیاردی و نقش مدیران بانفوذ این صنعت مطرح کرده است.
شاکیان مجموع مطالبات مرتبط با این مجموعه را حدود ۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان اعلام کردهاند. این رقم از ابعاد یکی از پروندههای بزرگ اختلافات مالی در زنجیره فولاد حکایت دارد.
بر اساس اطلاعات شرکتهای شاکی و اسناد حقوقی، بخش مهمی از این پرونده به معاملات گندله با شرکتهای فعال در منطقه سیرجان، صدور چکهای معوق و انتقال تعهدات تجاری میان شرکتهای مختلف مربوط است.
نقش سیدمحمود خلیفهسلطانی
در شکواییه، از سیدمحمود خلیفهسلطانی بهعنوان یکی از چهرههای محوری در معاملات و شرکتهای مورد اختلاف نام برده شده است. شاکیان میگویند بخشی از کالاهای خریداریشده به شرکتهای دیگر منتقل شده، در حالی که تعهدات مربوط به پرداخت بهای کالا یا تحویل آن بهطور کامل اجرا نشده است.
یکی از ارقام مشخص در شکواییه، ۶ هزار میلیارد ریال، معادل ۶۰۰ میلیارد تومان، است که به اختلاف مالی مرتبط با شرکت معدنی و صنعتی گلگهر مربوط میشود. بنا بر روایت شاکیان، سیدمحمود خلیفهسلطانی در جریان رسیدگی قضایی در سیرجان حدود ۲۵ روز بازداشت بود و سپس، به گفته آنان، با مداخله دستگاه اطلاعاتی کشور و با قرار وثیقه آزاد شد.
در بررسی سوابق اشخاص مورد شکایت، ارتباط مدیریتی با حدود ۴۰ شرکت مطرح شده است. شمار شرکتهای دارای ارتباط ثبتشده، شمار شرکتهای دخیل در معاملات مورد اختلاف و شمار اشخاص متهم، سه رقم جداگانهاند.

چکهای معوق و بدهیهای کلان
در شکایت فعلی، ۵۴ فقره چک معوق به ارزش ۸۰۰ میلیارد تومان برای شرکت فرداد سرمایه ثمین و ۱۵ فقره چک به ارزش ۳۰۸ میلیارد تومان برای آرون صنعت نوین بهراد ثبت شده است. ارزش ۵۶ فقره چک منتسب به حمیدرضا فاتحی نیز ۸۸۸ میلیارد تومان اعلام شده است. در همین شکایت، ارزش چکهای معوق مربوط به مهراد سرمایه آزاد ۱۱۰ میلیارد تومان، سازین فراز ثمین ۲۴ میلیارد تومان و محمود نوری کوهستانی ۵۵ میلیارد تومان ذکر شده است.
در بخش دیگری از شکواییه، از ۲۹ فقره چک پرتو سرمایه آزاد، ۱۴ فقره چک منتسب به فهیمه مدنی و ۶۴ فقره چک منتسب به سیدمحمود خلیفهسلطانی نام برده شده است. جمع ارقام عمده مندرج در ۱۰ ردیف بررسیشده به ۲ هزار و ۳۸۷ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان میرسد.
در اسناد پرونده، نام شرکتهایی از جمله تکاپو صنعت نامی، فرداد سرمایه ثمین، پرتو سرمایه آزاد، تدبیر سرمایه الوند و فولاد نور جهانگستر کویر در کنار نام اشخاصی آمده است که در این شرکتها مسئولیت مدیریتی داشتهاند. شاکیان میگویند جابهجایی مسئولیتها میان مدیران و انتقال تعهدات به شرکتهایی با توان مالی محدود، وصول مطالبات آنان را دشوار کرده است.

سیدرسول خلیفهسلطانی پیشتر بهعنوان مدیرعامل و رئیس هیئتمدیره شرکت تکاپو صنعت نامی معرفی شده بود. روز ۲۰ آبان ۱۴۰۵، خبر پذیرش استعفای او و انتخاب احمد دنیانور به دبیری انجمن تولیدکنندگان فولاد منتشر شد. انجمن در اطلاعیه خود دلیل مشخصی برای استعفا اعلام نکرد. همزمانی این تغییر مدیریتی با طرح شکایتهای مالی، پرسشها درباره علت استعفا و ارتباط احتمالی آن با حکم جلب صادرشده از سوی دادستان سیرجان را پررنگتر کرده است.
این پرونده پرسشهایی جدی درباره نظارت بانکی، اعتبارسنجی اشخاص حقوقی و امکان ادامه معاملات شرکتهای دارای تعهدات معوق مطرح کرده است. ادعای انتقال سازمانیافته بدهیها و سوءاستفاده از ساختار شرکتهای متعدد نیز، در کنار اختلاف تجاری و رسیدگی کیفری، نحوه نظارت بر این معاملات را زیر سؤال میبرد. ادعای تصاحب تمامی منابع و خروج کامل سرمایه از ایران به دست پسر خلیفهسلطانی و پرسش درباره نقش سیدرسول خلیفهسلطانی در مدیریت معاملات مبتنی بر خرید اعتباری که به تحویل محصول منجر نشدهاند، از دیگر مسائل مطرح در این پرونده است.
اکنون دستگاه قضایی جمهوری اسلامی با مطالبهای روشن روبهروست. باید وضعیت پروندههای سیرجان و کرمان را اعلام کند، میزان واقعی بدهیها و سرنوشت گندلههای معاملهشده را مشخص کند و مسئولیت هر یک از اشخاص و شرکتها را روشن سازد.
