انتشار اطلاعاتی درباره برآورد نزدیک به یک همت برای پیمان تعمیرات و نگهداری پتروشیمی هنگام، بار دیگر نحوه هزینهکرد منابع در این شرکت را زیر سؤال برده است. به گفته منابع مطلع، رقمی که برای این پیمان پیشبینی شده، بهمراتب بیشتر از سطح مورد انتظار برای مجتمع نسبتاً کوچک و نوسازی است که بخش مهمی از تجهیزات آن با فناوریهای جدید تأمین شدهاند.
اصل
برگزاری مناقصه خدمات تعمیرات و نگهداری پتروشیمی هنگام در آگهی عمومی شرکت قابلمشاهده
است؛ اما رقم دقیق برآورد، صورت ریز هزینهها، تعداد نیروهای موردنیاز و مبانی
محاسبه قیمت بهصورت عمومی منتشر نشده است. همین نبود شفافیت، زمینه طرح این پرسش
را فراهم میکند که برآورد نزدیک به هزار میلیارد تومان بر چه اساسی تهیه شده و چه
سهمی از آن واقعاً به عملیات تخصصی نگهداری و تعمیر تجهیزات اختصاص دارد؟
پتروشیمی
هنگام در زمینی حدود ۲۵
هکتار احداث شده و ظرفیت اسمی آن شامل تولید روزانه ۲۲۰۰ تن آمونیاک و ۳۵۰۰ تن اوره گرانول است. برخلاف بسیاری از مجتمعهای
قدیمی پتروشیمی که با فرسودگی خطوط تولید و تجهیزات چنددهساله مواجهاند، هنگام
پروژهای تازهتأسیس با ماشینآلات و سامانههای جدید محسوب میشود. واحد آمونیاک
آن نیز در آبان ۱۴۰۴ به تولید صددرصدی
ظرفیت رسیده بود.
برآورد
یکهمتی هزینه نگهداری نیازمند انتشار توضیحی فراتر از عبارتهای کلی مناقصه است.
آیا قرارداد، تعمیرات اساسی و تأمین قطعات راهبردی را نیز در بر میگیرد؟ مدت
پیمان چند سال است؟ سهم دستمزد، ماشینآلات، ابزار تخصصی و قطعات یدکی از مبلغ
برآوردشده چقدر است؟ بدون انتشار این جزئیات، امکان ارزیابی واقعی یا مقایسه
قرارداد با مجتمعهای مشابه وجود ندارد.
ابهام در دلایل پذیرش هزینه اسکان نیروهای طرف قرارداد
ابهام
زمانی بیشتر میشود که بنا بر اطلاعات رسیده، قرار است از سال آینده هزینه خوابگاه
و اسکان، سه وعده غذا، لباس و کفش کار و بخشی از خدمات رفاهی نیروهای پیمان
تعمیرات و نگهداری مستقیماً برعهده کارفرما، یعنی پتروشیمی هنگام، قرار گیرد. اگر
ایابوذهاب، پاداش و بعضی مزایای جانبی نیز از منابع شرکت پرداخت شود، پیمانکار
دقیقاً در برابر دریافت رقم نزدیک به یک همت چه هزینههایی را تقبل خواهد کرد؟
بخش
دیگری از گزارش منابع داخلی، به ترکیب نیروی انسانی این پیمان مربوط است. به گفته
این منابع، حدود ۲۰۰ نفر طی چند سال
گذشته در مجموعه تعمیرات به کار گرفته شدهاند و بیش از ۹۰ درصد این استخدامها نه از مسیر رقابت حرفهای،
بلکه بر اساس معرفی، سفارش و ارتباطات صورت گرفته است.
علاوه
بر این تعداد، حدود ۵۰
نفر نیز با عنوان نیروی روزمزد وارد مجموعه شدهاند و در انتظار انتقال به چارت
اصلی تعمیرات قرار دارند. در صورت صحت این اطلاعات، قرارداد تعمیرات هنگام دیگر
صرفاً یک قرارداد فنی نیست؛ بلکه به مسیری برای تثبیت استخدامهای خارج از ضابطه و
تبدیل نیروهای سفارشی به نیروی دائمی پیمان بدل شده است.
این
ادعاها باید با انتشار فهرست نیروها، تاریخ ورود، مدرک تحصیلی، سابقه تخصصی، نحوه
جذب و نام مقام یا واحد درخواستکننده بررسی شود. سکوت شرکت، تنها احتمال وجود
شبکهای از استخدامهای رانتی را تقویت میکند.
منابع
مطلع همچنین از بروز آسیب در برخی تجهیزات جدید بهدلیل ضعف آموزش و کمبود تجربه
نیروهای تعمیراتی خبر میدهند. اگر این روایت درست باشد، پتروشیمی هنگام همزمان
هزینه دو ناکارآمدی را میپردازد: نخست، جذب نیروهای فاقد مهارت کافی و دوم، تحمیل
هزینه تعمیر تجهیزاتی که بر اثر نگهداری نادرست زودتر از عمر طبیعی خود دچار خرابی
شدهاند.
موضوع
زمانی نگرانکنندهتر میشود که این مناقصه در کنار پرسشهای قبلی درباره گسترش
حلقه انتصابات، ایجاد دفتر پرهزینه تهران و قراردادهای بحثبرانگیز پتروشیمی هنگام
قرار گیرد. یک قرارداد هزار میلیارد تومانی بدون انتشار ریز برآورد، معیارهای
نیروی انسانی و تعهدات دقیق پیمانکار، میتواند به منبع تازهای برای توزیع منافع
در همان شبکه مدیران برگزارکننده مناقصه تبدیل شود.
مدیریت پتروشیمی هنگام و هلدینگ خلیج
فارس باید پیش از واگذاری قرارداد، متن کامل اسناد مناقصه، مدت پیمان، فهرست
خدمات، تعداد نیروها، تعهدات کارفرما و پیمانکار، ترکیب کمیته فنی و مبنای برآورد
قیمت را منتشر کنند. ابعاد رقم و انتقال بخش مهمی از هزینههای جانبی به کارفرما،
این مناقصه را به هشداری تبدیل کرده که نمیتوان با سکوت روابط عمومی از کنار آن
گذشت.
