انتشار گزارش‌هایی درباره قراردادهای میلیون‌دلاری خرید کاتالیست، ابهام در معاملات خارجی و استخدام‌های غیرشفاف، پرسش‌های جدی درباره عملکرد مدیریت پتروشیمی بوشهر و سازوکار نظارت بر فعالیت‌های تولیدی و بازرگانی آن ایجاد کرده است. در مرکز این پرسش‌ها، علیرضا مهدوی، مدیرعامل پتروشیمی بوشهر، و مدیریت بازرگانی شرکت قرار دارند؛ بخشی که مسئولیت خرید تجهیزات، انتخاب تأمین‌کنندگان و اجرای قراردادهای تجاری را بر عهده دارد.
پتروشیمی بوشهر، یکی از طرح‌های بزرگ
صنعت پتروشیمی ایران در منطقه عسلویه، طی سال‌های گذشته با تغییرات مکرر مدیریتی،
مشکلات مالی و انتقادهایی درباره نحوه اداره شرکت مواجه بوده است. با این حال،
اطلاعات منتشرشده درباره قراردادهای مورد اختلاف، نام شرکت‌های واسطه و جزئیات
پرداخت‌های ارزی همچنان محدود است.
این وضعیت در شرایطی ادامه دارد که
سهامداران نیز درباره بازده سرمایه‌گذاری در پتروشیمی بوشهر و هزینه‌های تکمیل
پروژه پرسش‌هایی مطرح کرده‌اند.
قراردادهای میلیون‌دلاری و ابهام در
نقش مدیریت بازرگانی
یکی از مهم‌ترین موارد مطرح‌شده
درباره پتروشیمی بوشهر، به خرید کاتالیست از تأمین‌کنندگان خارجی بازمی‌گردد. برای
مثال، رسانه‌ها در گزارش‌هایی از معاملات میلیون‌دلاری با مجموعه‌ای مرتبط با شرکت
گلوپک و دلالی به نام «ووبینگ» سخن گفته‌اند.
در این گزارش‌ها، پرسش‌هایی درباره
اعتبار نمایندگی شرکت Wobing DMCC از
ساینوپک، نحوه انتخاب تأمین‌کننده، مجوزهای ترک تشریفات مناقصه و چگونگی تأیید
کیفیت و تحویل کاتالیست‌ها مطرح شده است.
خرید کاتالیست در صنعت پتروشیمی از
حساس‌ترین بخش‌های فعالیت بازرگانی است؛ زیرا انتخاب محصول نامناسب یا خرید با
قیمت غیررقابتی می‌تواند علاوه بر تحمیل هزینه‌های ارزی، عملکرد واحدهای تولیدی را
تحت تأثیر قرار دهد.
با این حال، هنوز سازوکار تصویب
قراردادهای مورد اشاره، هویت مدیران مسئول بررسی‌های فنی و تجاری و دریافت یا عدم
دریافت پیشنهادهای رقابتی برای انتخاب تأمین‌کنندگان روشن نشده است. موضوع پرداخت
بیش از یک میلیون دلار در یک فقره، به‌عنوان رشوه به مدیر بازرگانی پتروشیمی
بوشهر، نیز از دیگر ابهام‌های این ماجراست.
حقوق‌های چندصد میلیون تومانی و
استخدام‌های مورد اعتراض
در کنار ابهام‌های بازرگانی، گزارش‌هایی
نیز درباره پرداخت حقوق‌های غیرمتعارف به برخی مدیران نورچشمی و درگیر انواع فساد
در پتروشیمی بوشهر منتشر شده است.
کانال «نفت آنلاین» به نقل از منابع
محلی مدعی شد فهرست حقوق و مزایای ماهانه ۴۰۰ تا ۵۰۰
میلیون تومانی ۴۸ مدیر این شرکت
منتشر شده است. این ادعا در شرایطی مطرح شد که وضعیت مالی پتروشیمی بوشهر و هزینه‌های
اجرای پروژه‌های آن مورد انتقاد قرار داشت.
موضوع دیگر، استخدام دست‌کم ۱۵ نیروی غیربومی در فاز دوم پتروشیمی
بوشهر و برنامه جذب بیش از ۶۰
نفر دیگر است. این استخدام‌ها بدون دریافت مجوزهای لازم از مراجع مرتبط با اشتغال
منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس انجام شده است.
مسئولیت مدیرعامل و نظارت بر
قراردادها
علیرضا مهدوی در دوره‌ای مدیریت
پتروشیمی بوشهر را بر عهده گرفته است که این شرکت با مشکلات مالی، تغییرات مدیریتی
و انتقاد سهامداران مواجه بوده است.
در مجمع سال ۱۴۰۵ پتروشیمی مارون، سهامداران از سرمایه‌گذاری
این شرکت در پتروشیمی بوشهر انتقاد کردند. گزارش حسابرس نیز بر ضرورت بررسی ارزش
سرمایه‌گذاری، هزینه تکمیل پروژه و چشم‌انداز سودآوری تأکید دارد؛ موضوعی که امین
امرایی، مدیرعامل پتروشیمی مارون، به‌عنوان واسطه اصلی این سرمایه‌گذاری باید
درباره آن پاسخ‌گو باشد.
از سوی دیگر، رسانه‌های محلی از تغییر
پنج مدیرعامل و سرپرست در حدود سه سال و افزایش زیان انباشته شرکت در دوره‌های گذشته
خبر داده‌اند. این مشکلات ناشی از فساد و فقدان الزام مدیران به پاسخ‌گویی درباره
عملکرد مالی و تصمیم‌های تجاری است.
در ساختار شرکت‌های صنعتی، مسئولیت
مستقیم مذاکره و اجرای قراردادهای خرید معمولاً بر عهده واحد بازرگانی است؛ اما
تصویب معاملات کلان می‌تواند به تأیید مدیرعامل، کمیسیون معاملات یا هیئت‌مدیره
نیز نیاز داشته باشد.
از همین رو، بررسی قراردادهای
پتروشیمی بوشهر و مشخص‌شدن نقش مدیریت بازرگانی، مدیرعامل و سایر مراجع تصویب‌کننده،
تصویر کاملی از نحوه تصمیم‌گیری در ارتباط با فسادهای بزرگ این شرکت ارائه می‌دهد.
تا زمان انتشار این گزارش، با و
جود پیگیری‌های مکرر رسانه‌ها، دستگاه‌های نظارتی در وزارت دفاع، هلدینگ ساتا و سازمان بازرسی گزارشی درباره وضعیت اسفناک پتروشیمی بوشهر منتشر نکرده‌اند. این در حالی است که حجم قراردادهای ارزی و تداوم ابهام‌ها، ضرورت شفاف‌سازی درباره عملکرد مدیریت بازرگانی و مسئولیت نظارتی مدیرعامل پتروشیمی بوشهر را برجسته‌تر کرده است. 
