بررسی روند انتصاب و عملکرد رضا چراغی کوتیانی، مدیرعامل شرکت پالایشگاه نفت شازند اراک، نشان میدهد مجموعهای از روابط فاسد و مسئلهدار خانوادگی، امنیتی، سیاسی و اقتصادی در سالهای گذشته پیرامون او شکل گرفته است.
کارنامهای
شامل فساد و تخلف
بر اساس اطلاعات موجود، رضا چراغی کوتیانی فرزند محمد حسین چراغی است؛ فردی که سوابق مدیریتی متعددی در ساختار اداری و اقتصادی کشور داشته، از جمله مدیرکل بازرگانی استان خوزستان، مسئول بسیج وزارت صنعت، معدن و تجارت و مشاور وزیر صمت در امور مجلس. درباره محمد حسین چراغی، در سالهای گذشته گزارشها و اتهامهایی در حوزه فساد مالی مطرح شده که او و نزدیکانش همواره آنها را رد کردهاند، اما نام او همچنان در پروندههای رسانهای و نظارتی تکرار میشود.
به گفته منابع مطلع، یکی از حامیان اصلی رضا چراغی فردی با نام کریمی (نام مستعار) معرفی شده که گفته میشود ناصر راشدی، قائممقام سابق وزیر اطلاعات، بوده است. رضا چراغی مدعی است ناصر راشدی دایی اوست؛ ادعایی که بنا بر گفته منابع آگاه، تاکنون بهطور رسمی تأیید نشده است. در همین چارچوب، او همچنین اسماعیل للگانی، مدیرعامل بانک رفاه کارگران، را شوهرخاله خود معرفی کرده؛ نسبتی که آن نیز از سوی منابع مستقل تأیید نشده است.
دستیابی به
مدیریت پتروامید آسیا
مسیر شغلی
رضا چراغی نشان میدهد او با اتکا به همین روابط، ابتدا به گروه سرمایهگذاری امید
راه یافت و به مدیریت «پتروامید آسیا» رسید. به گفته منابع نظارتی، در دوره فعالیت
او در این مجموعه، ارتباطات مالی مشکوکی با برخی شرکتها، از جمله شرکت کیسون، شکل
گرفت که در پی آن، چراغی چندینبار به دستگاههای نظارتی و امنیتی احضار شد. با این
حال، این روند به توقف فعالیت مدیریتی او منجر نشد.
نقش معاون
سیاسی وزیر کشور
در ادامه، طبق
اطلاعات موجود، علی زینیوند، معاون سیاسی وزیر کشور، نقش مهمی در معرفی رضا چراغی
به اسماعیل للگانی ایفا کرده است. پس از این معرفی، و در شرایطی که بانک رفاه از
سهامداران عمده پالایشگاه نفت شازند اراک بهشمار میرود، رضا چراغی بهعنوان مدیرعامل
این پالایشگاه منصوب شد. خود چراغی در محافل غیررسمی مدعی شده مبلغ ۲۰۰ میلیارد
تومان بابت این انتصاب پرداخت کرده که مصداق بارز فساد سازمانیافته است.
در دوره مدیریت او در پالایشگاه نفت شازند، یکی از محورهای اصلی اتهامها، معاملات با شرکت روژان صنعت البرز به مدیریت رسول متولی جویباری است. بنا بر اسناد و گفته منابع آگاه، این شرکت در حوزه خرید، تخلیه و بارگیری اقلام خاص و پروژههای اورهال، قراردادهایی به ارزش چند میلیون دلار با پالایشگاه منعقد کرده که شائبه فساد، تبانی و پرداختهای خارج از چارچوب رسمی در آنها مطرح شده است.
بررسی سوابق
روژان صنعت البرز نشان میدهد این شرکت در چهارم خرداد ۱۳۸۳ تأسیس شده و در حوزه
مدیریت پسماندهای ویژه و خدمات صنعتی فعالیت دارد. ترکیب هیئتمدیره و مدیران این
شرکت و شرکت زیرمجموعه آن، سگال صنعت پاسارگاد، حاکی از تمرکز مدیریتی در یک حلقه محدود
خانوادگی و شرکتی است؛ موضوعی که از منظر حاکمیت شرکتی، همواره محل نقد کارشناسان
بوده است.
دور زدن قانون راهی برای دستیابی به منافع شخصی
از دیگر موارد مطرحشده درباره عملکرد رضا چراغی، فروش کالاهایی است که باید از طریق بورس کالا عرضه میشدند، اما با دور زدن قانون به گفته منابع مطلع، خارج از بورس به فروش رسیدهاند. همچنین ادعا شده بخشی از مبالغ حاصل از برخی معاملات، به شکل رمزارز و روشهای غیرمتعارف جابهجا شده است؛ ادعاهایی که در صورت اثبات، میتواند پیامدهای حقوقی سنگینی داشته باشد.
در این میان، احمد هاشمی، مدیرعامل پالایشگاه نفت بندرعباس، بهعنوان یکی از شرکای اصلی چراغی در این شبکه معرفی میشود. به گفته منابع آگاه، چراغی مدعی است هر فردی که با او خصومت کند، در وزارت اطلاعات با رد صلاحیت مواجه خواهد شد و همچنین استاندار استان مرکزی بهواسطه حمایت علی زینیوند و وزارت کشور، از او پشتیبانی میکند که خود گویای فضای پرابهام و پرتنش حاکم بر این پرونده است.
مجموعه این
موارد، تصویری از شبکهای پیچیده از روابط خانوادگی، سیاسی و اقتصادی ترسیم میکند
که چند میلیون دلار تبانی، سوءاستفاده و فساد
حول محور چراغی رقم خورده است. روشن است شفافسازی عمومی و پاسخگویی
مسئولان ذیربط، شرط نخست اصلاح مدیریت یکی از راهبردیترین واحدهای صنعتی ایران
است.
