فوری
فرا انرژی

۲۳ سال سرگردانی ماشین‌سازی گچساران، اسنادی که علیه روایت تاجگردون شهادت می‌دهند

ماشین‌سازی گچساران؛ پروژه‌ای که در گذر زمان همچنان به دنبال احیا است

پروژه ماشین‌سازی گچساران که ۲۳ سال پیش با برنامه‌ریزی دقیق و پیش‌بینی منابع مالی و مشارکت خصوصی آغاز شد، هنوز با چالش‌های احیا و واگذاری مواجه است و اسنادی که غلامرضا تاجگردون برای برجسته‌کردن نقش خود منتشر کرده، سوالاتی درباره مسئولیت‌ها و نتایج این پروژه در طول زمان ایجاد کرده است. با وجود تلاش‌ها و وعده‌های متعدد، کارخانه همچنان با مشکلات مالی، حقوقی و ظرفیت تولید پایین دست‌وپنجه نرم می‌کند و نیازمند پاسخگویی مسئولان گذشته و حال است.

۲۳ سال سرگردانی ماشین‌سازی گچساران، اسنادی که علیه روایت تاجگردون شهادت می‌دهند

غلامرضا تاجگردون این روزها اسنادی از سال ۱۳۸۲ درباره شکل‌گیری کارخانه ماشین‌سازی گچساران منتشر کرده و از نقش خود در پیگیری این پروژه سخن می‌گوید؛ اسنادی که ظاهراً قرار است بخشی از کارنامه او در توسعه صنعتی گچساران را به نمایش بگذارد. اما خواندن دقیق همین نامه‌ها، در کنار سرنوشت کارخانه، تصویر دیگری را پیش چشم می‌گذارد: پروژه‌ای که بیش از دو دهه پیش برای آن اعتبار، زمین، تسهیلات بانکی و حتی مشارکت بخش خصوصی پیش‌بینی شده بود، هنوز موضوع «احیا» و «واگذاری» است. خود تاجگردون نیز امروز از «سرگردانی چندین‌ساله» این مجموعه سخن می‌گوید.

 مهم‌ترین سند منتشرشده، تفاهم‌نامه مورخ ۶ آذر ۱۳۸۲ میان مسئولان سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران است. موضوع تفاهم‌نامه صریح است: «ایجاد یک واحد تجهیزات‌سازی نفت و گاز و پتروشیمی در استان کهگیلویه و بویراحمد».


برنامه بدون چشم انداز  و  دارای ابهام مالی

 این تفاهم‌نامه نشان می‌دهد پروژه از همان ابتدا نه دارای برنامه بود، نه مشخص  بودن مسیر تأمین مالی. در بند نخست، ۱۵ میلیارد ریال در سال جاری و ۱۵ میلیارد ریال در سال ۱۳۸۳ برای امور زیربنایی پیش‌بینی شده است. حتی نام تاجگردون در همین بند آمده: اعتبار باید توسط «جناب آقای تاجگردون، معاون محترم امور مناطق و مجلس سازمان مدیریت» ابلاغ شود.


بند دوم از مقامات استان می‌خواهد زمین طرح را تحویل دهند تا عملیات اجرایی «سریعاً» آغاز شود. در بند سوم نیز سازمان مدیریت و مقامات استان متعهد می‌شوند برای تأمین تسهیلات بانکی تا ۹۰ درصد سرمایه‌گذاری مورد نیاز پروژه تلاش کنند.

اما شاید مهم‌ترین بخش برای فهم وضعیت امروز، بند چهارم باشد: سازمان گسترش و مقامات استانی از همان سال ۱۳۸۲ مأمور شده بودند به دنبال بخش خصوصی واجد شرایط برای مشارکت در سرمایه‌گذاری باشند.

 

دستاوردسازی جعلی از پروژه‌ای ۲۳ ساله

پس پرسش روشن است: وقتی ۲۳ سال پیش اعتبار، زمین، تسهیلات بانکی و حتی مشارکت بخش خصوصی در نقشه راه پروژه دیده شده بود، چرا امروز دوباره نجات کارخانه به پیدا کردن سرمایه‌گذار خصوصی گره خورده است؟

دو نامه دیگر منتشرشده نیز بر اهمیت این پرسش می‌افزایند. مکاتبات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی نشان می‌دهد موضوع از سطح یک پیشنهاد محلی فراتر رفته و وارد فرایند رسمی اداری، تخصیص اعتبار و پیگیری اجرای پروژه شده بود. در یکی از مکاتبات بار دیگر رقم ۱۵ میلیارد ریال دیده می‌شود و ارجاعات متعدد اداری روی نامه‌ها نشان می‌دهد پرونده در سطوح مختلف مدیریتی در گردش بوده است. 

بنابراین این اسناد بیش از آنکه سند «ساخت یک کارخانه» باشند، سند آغاز پروژه‌ای هستند که باید درباره نتیجه آن پاسخ داده شود.

 


خروج از مدار تولید بعد سه سال

سرنوشت بعدی کارخانه نیز قابل توجه است. گزارش ایرنا می‌گوید کارخانه در سال ۱۳۸۸ وارد مدار تولید شد، در ۱۳۹۱ از تولید خارج شد و در سال ۱۳۹۲ دوباره فعالیت خود را آغاز کرد؛ اما بدهی انباشته، نبود بازار فروش و مشکلات حقوقی بار دیگر آن را گرفتار تعطیلی کرد. همان گزارش می‌گوید کارخانه زمانی تنها با حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد ظرفیت فعالیت می‌کرد و با وجود ظرفیت اشتغال حدود ۵۰۰ نفر، تنها حدود ۸۰ نفر مستقیم و غیرمستقیم در آن فعالیت داشتند.


 حتی ماجرا به همین‌جا ختم نشد. در سال ۱۴۰۰ مسئولان باز هم از «احیای» کارخانه سخن می‌گفتند.  گزارش دیگری می‌گوید برای زیرساخت‌های کارخانه ۵۰۰ میلیارد ریال مصوب شد، اما مدیر کارخانه اعلام کرد این مصوبه عملی نشده است؛ محوطه‌سازی نیز همچنان ناقص بود.  در سال ۱۴۰۲ نیز کارخانه پس از پنج سال تعطیلی بار دیگر به مدار تولید برگشت.

 

تلاش تاجگردون برای شراکت در برد و کتمان شکست طرح

این تاریخچه، انتشار نامه‌های سال ۱۳۸۲ را به یک پرسش سیاسی و مدیریتی تبدیل می‌کند. تاجگردون نمی‌تواند فقط صفحه نخست این پرونده را به‌عنوان کارنامه خود عرضه کند و صفحات بعدی آن را نادیده بگیرد. اگر حضور در آغاز پروژه نشانه نقش سیاسی و مدیریتی اوست، افکار عمومی حق دارد بپرسد نتیجه این نفوذ و پیگیری در دو دهه بعد چه بوده است؟

 البته مسئولیت سرنوشت کارخانه محدود به یک فرد نیست. دولت‌ها، ایدرو، شستا، تأمین اجتماعی و مدیران استانی هر یک در دوره‌هایی مسئولیت داشته‌اند. اما تاجگردون خود این اسناد را برای برجسته‌کردن نقش تاریخی‌اش وارد افکار عمومی کرده است؛ بنابراین بررسی همان نقش نیز اجتناب‌ناپذیر است.

 

تناقض اصلی همین‌جاست: در سال ۱۳۸۲ قرار بود زمین تحویل شود، عملیات سریعاً آغاز شود، منابع مالی فراهم شود و سرمایه‌گذار خصوصی وارد پروژه شود؛ در سال ۱۴۰۵ هنوز صحبت از واگذاری کارخانه به سرمایه‌گذار خصوصی برای پایان دادن به «سرگردانی چندین‌ساله» است.

 اسنادی که تاجگردون منتشر کرده، بنابراین پایان بحث نیستند؛ آغاز یک مطالبه‌اند: اگر این پروژه از ۲۳ سال پیش چنین پشتوانه سیاسی و مالی‌ای داشت، چه کسانی باید پاسخگوی فاصله میان آن همه تفاهم‌نامه، اعتبار و وعده با وضعیت امروز ماشین‌سازی گچساران باشند؟ و مهم‌تر از آن، تاجگردون که امروز نقش خود را در تولد این پروژه برجسته می‌کند، درباره سرنوشت آن چه پاسخی دارد؟

💡 چرا این خبر مهم است؟

این خبر اهمیت دارد زیرا نشان‌دهنده چالش‌های جدی در مدیریت پروژه‌های صنعتی در ایران است. با وجود برنامه‌ریزی‌های اولیه و اختصاص منابع مالی، پروژه ماشین‌سازی گچساران پس از دو دهه هنوز به طور کامل به بهره‌برداری نرسیده است. این موضوع می‌تواند نمونه‌ای از مشکلات ساختاری در اجرای پروژه‌های بزرگ صنعتی و تأثیر آن بر توسعه اقتصادی منطقه باشد.

📜 پیشینه

پروژه ماشین‌سازی گچساران در سال ۱۳۸۲ با هدف ایجاد یک واحد تجهیزات‌سازی نفت، گاز و پتروشیمی در استان کهگیلویه و بویراحمد آغاز شد. این پروژه از ابتدا با حمایت‌های مالی و برنامه‌ریزی‌های دقیق همراه بود. اما به مرور زمان، به دلیل مشکلات مدیریتی و اقتصادی، با چالش‌های متعددی مواجه شد و بارها فعالیت آن متوقف و مجدداً آغاز شد.

🔢 اعداد مهم

- ۱۵ میلیارد ریال اعتبار در سال ۱۳۸۲ و ۱۳۸۳ برای امور زیربنایی
- ۹۰ درصد تسهیلات بانکی برای سرمایه‌گذاری
- ظرفیت اشتغال حدود ۵۰۰ نفر، اما تنها ۸۰ نفر فعال
- ۵۰۰ میلیارد ریال مصوب برای زیرساخت‌ها در سال ۱۴۰۰

برچسب‌ها: مدیریت اقتصاد توسعه صنعتی تاجگردون ماشین‌سازی گچساران پروژه صنعتی سرمایه‌گذاری خصوصی اسناد افشاشده
⚖️ حق پاسخ محفوظ است. فیدوس این خبر را پس از دریافت پاسخ، اصلاحیه یا تکذیبیهٔ مستند، به‌روزرسانی می‌کند.
ارسال پاسخ رسمی / درخواست اصلاح / تکذیبیه
اطلاعات تماس شما محرمانه است و منتشر نمی‌شود. پاسخ پس از بررسی تحریریه ذیل خبر نمایش داده می‌شود.

دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.

ثبت دیدگاه
دیدگاه شما پس از بررسی و تأیید تحریریه منتشر می‌شود.