در صنعت انرژی کشور، حضور افرادی با رزومههای نامشخص که تحت پوشش مجموعهای از شرکتهای مختلف و از طریق لابی و رانت، قراردادهای بزرگ شرکتهای دولتی را در اختیار میگیرند، نشانهای از فعالیت کارتلهای اقتصادی مافیایی در کشور است. این کارتلها رد پایشان به نمایندگان، نهادها و افراد بانفوذ حاکمیتی میرسد.
یکی از این چهرهها، فردی به نام حسن پیشرفتی است؛ رئیس هیئتمدیره هلدینگ فرابین گسترش آراد. او با در اختیار داشتن مجموعه شرکتهایی به نامهای کوهان پدیده تجارت، ساختمانی ایران سایول، پارس سازان فرابین، مهندسی قادر نصب، پترو سازه فرابین، بازرگانی نوید سحر پدیده، پارسان انرژی گستر فرابین، گروه بینالمللی فرابین گسترش آراد، بینا مهر سپید و مهندسین طرح و اجرای ساز آب اندیش، با پوشش شرکت در مزایدههای مختلف، مبالغ هنگفتی از مؤسسات مالی و بانکی دریافت کرده و با خرید املاک مختلف، این مبالغ را در جهت منافع شخصی خود مصرف کرده است.
نفوذ سیاسی و اقتصادی
منابع مطلع در برخی مؤسسات مالی، از جمله بانک ملل که پرونده پرداخت تسهیلات رانتی آن و زیاندهی هنگفتش از موضوعات روز اقتصاد ایران است، فاش ساختهاند که پیشرفتی در ایام جنگ، تسهیلاتی چندصد میلیاردی دریافت کرده و از طریق رانت دریافتی، در مزایده فروش املاک بانکی و مصادرهای شرکت کرده و اقدام به خرید موارد متعدد ملک کرده است.
ارتباط معنادار برخی نمایندگان مجلس، از جمله محمدصالح جوکار، نماینده یزد، در واسطهگری این معاملات، نشانه دخیل بودن حلقههای بانفوذ سیاسی و سهم داشتن آنها از این مجموعه فسادهای متعدد مالی حسن پیشرفتی است. سطح این ارتباط به حدی نزدیک است که برخی نزدیکان جوکار گفتهاند پیشرفتی همراه با او سابقه حضور در صحن مجلس را داشته تا بتواند با دیگر نمایندگان، لابیهای مورد نیاز خود را انجام دهد.
این ارتباط منجر به نفوذ بالای پیشرفتی در پروژههای مرتبط با عملیاتهای عمرانی شهر یزد شده است. از جمله پروژه فاضلاب یزد که برخی مسئولان شهرداری یزد گفتهاند شرط شرکت پارس سازان فرابین برای حضور در این مناقصه، برنده شدن قطعی آن بوده است؛ موضوعی که در نهایت نیز از طریق فشار جوکار و دیگر مسئولان اجرایی لابیکننده با پیشرفتی محقق شد.
گسترش نفوذ در صنایع مختلف
این دایره مناقصات حتی در موضوع متروی تهران نیز تکرار شده و از طریق ارتباط با برادر یکی از شهرداران مناطق تهران، پیشرفتی برنده مناقصه فروش ۲۷ دستگاه و از جمله چرخ منوبلوک به شرکت بهرهبرداری متروی تهران شده است.
در حوزه صنعت انرژی نیز ارتباطات نزدیک هلدینگ فرابین گسترش آراد با مدیران پتروشیمی آریاساسول، منجر به برنده شدن شرکتهای تابعه این هلدینگ در اغلب قراردادهای کلان آریاساسول شده است. هرچند در سالهای اخیر این دایره نفوذ در صنعت انرژی گسترش یافته و بنا بر برخی اسناد افشا شده از پتروشیمی اروند، به نظر میرسد حسن پیشرفتی در شرف برنده شدن در قرارداد نگهداری دریاچه نمک پتروشیمی اروند با مبلغی بیش از یک همت است.
به این فهرست قراردادهای از پیش برندهشده باید مجموعهای از قراردادهای محرمانه امنیتی را نیز افزود که طی آن، بدون هرگونه تشریفات قانونی، خرید برخی اقلام مورد نظر نهادهای نظامی به پیشرفتی واگذار میشود؛ موضوعی که نشان از دایره ارتباطات این فرد با نهادهای ردهبالای امنیتی و نظامی کشور دارد.
دایره گسترده مبادلات مالی این مجموعه به گونهای است که شرکتهای صوری متعددی در ایران و برخی کشورهای همسایه، از جمله ترکیه، تأسیس شده تا روند گردش پول در این حسابها طبیعی به نظر رسیده و فرصت انتقال اموال و داراییها به خارج از کشور نیز برای حسن پیشرفتی فراهم شود.
آنچه در موضوع مالک هلدینگ فرابین گسترش آراد قابل تأمل است، الگوی تکراری فعالیت در شرکتهای تابعه اوست؛ الگویی مشابه آنچه برخی دیگر از چهرههای شناختهشده کارتلهای بانفوذ اقتصادی نیز به کار گرفتهاند. موضوعی که نشان از گستردگی فساد در اقتصاد ایران و ارتباطات سیاسیون و نظامیان با برخی چهرههای امین حکومت دارد؛ از محمدعلی فاطمی، مالک انرشیمی، که در پروندههای متعدد فساد پتروشیمیها حضور دارد، تا حسن پیشرفتی که به نظر میرسد همان مسیر را در حال طی کردن است.
فسادی سازمانیافته که در سکوت معنادار نهادهای نظارتی، هر روز بیش از گذشته افشا شده و در حوزههای مختلف اقتصادی کشور نمود پیدا میکند.
