پتروشیمی مارون؛ از رانت تا فساد سازمان‌یافته

پتروشیمی مارون که به عنوان یکی از ستون‌های اصلی صنعت پتروشیمی ایران شناخته می‌شود، حالا در مرکز جنجال‌های فساد و سوء مدیریت قرار گرفته است. این شرکت بزرگ که در بندر ماهشهر مستقر است و سالانه بیش از یک میلیون تن اتیلن تولید می‌کند، با مدیریت جدید خود به رهبری امین امرایی، با مجموعه‌ای از تصمیمات و قراردادهای مشکوک دست و پنجه نرم می‌کند.

ماجرای خرید و فروش مجوز

در تیرماه ۱۴۰۳، امین امرایی به عنوان مدیرعامل پتروشیمی مارون اعلام کرد که هلدینگ کیمیا موفق به خرید بخش عمده‌ای از سهام این شرکت شده است. اما پشت این خبر، لایه‌های پنهانی از سوء استفاده از مجوزها وجود دارد. امرایی پیش از این، مجوز خرید خوراک اتیلن اکساید را از مارون به شرکت کیمیاگران فروخته بود. حالا همان شرکت با همان مجوز، به بزرگ‌ترین سهامدار مارون تبدیل شده است.

این اقدام، نمونه‌ای از «دوبار بهره‌برداری از یک دارایی واحد» است که در استانداردهای بین‌المللی به عنوان تخلفی جدی شناخته می‌شود. اما این تضاد منافع تاکنون بی‌پاسخ مانده است.

فروش رانتی و زیان میلیاردی

اسناد مالی پتروشیمی مارون نشان‌دهنده زیان‌های قابل‌توجهی است که نتیجه سیاست‌های فروش رانتی مدیریت فعلی است. واحد EO/EG مارون، به جای تولید و فروش محصولاتی با ارزش افزوده بالا، اتیلن خام را به فروش رسانده است که زیانی چند میلیون دلاری به بار آورده است.

در سال ۱۴۰۱، قیمت فروش هر کیلوگرم اتیلن گلایکول صادراتی ۱۴۱ هزار ریال بود، در حالی که اتیلن خام تنها ۴۹ هزار ریال قیمت‌گذاری می‌شد. این اختلاف، تنها در نخستین سال مدیریت امرایی، زیانی حدود ۶ میلیون دلار ایجاد کرد.

پروژه نیروگاه و خریدهای مشکوک

پروژه احداث نیروگاه ۳۰ مگاواتی در سایت کارخانه بازیابی اتان اهواز نیز به یک پرونده مشکوک تبدیل شده است. خرید سه دستگاه کمپرسور از برند آلمانی MAN با قیمتی بالغ بر ۴۱ میلیون یورو، در حالی انجام شده که این تجهیزات با مبلغی حدود ۱۸ میلیون یورو قابل تهیه بودند.

این کمپرسورها که به شکل دست‌دوم به مارون عرضه شده‌اند، هیچ‌گونه گارانتی یا خدمات پس از فروشی ندارند. شرکت تأمین‌کننده، یک شرکت تازه‌تأسیس در منطقه آزاد قشم است که هیچ سابقه‌ای در زمینه تأمین یا تعمیر تجهیزات صنعتی ندارد.

شبکه‌ای از تضاد منافع

بررسی روابط میان مدیران پتروشیمی مارون و شرکت‌های مرتبط، نشان‌دهنده یک الگوی پیچیده از تضاد منافع است. چهره‌های اصلی در هیئت‌مدیره شرکت‌های مختلف حضور دارند و معاملات میان این شرکت‌ها به طور پیوسته ادامه دارد. امین امرایی، علاوه بر مدیرعاملی مارون، در چندین شرکت دیگر نیز سمت مدیریتی دارد که همگی با یکدیگر معاملات تجاری دارند.

این شبکه از روابط و معاملات مشکوک، تصویری از فساد سازمان‌یافته در پتروشیمی مارون را نمایان می‌کند که نیازمند بررسی و رسیدگی جدی است.

لینک کامل گزارش به صورت پی دی اف

مجموعه پی دی اف اسناد به صورت ضمیمه