پشت پرده قرارداد بیدبلند و پترو نیرو: نمایندگان مجلس چه نقشی دارند؟

ادامه  بررسی اسناد به دست آمده از قراداد فیمابین شرکت گاز بیدبلند با پترو نیروی صبا نشان می‌دهد موضوع تخلفات گسترده در قرارداد جمع‌آوری مشعل‌های گاز رامشیر و کارون وارد مرحله تازه‌ای شده و با وجود تغییرات مدیریتی در شرکت گاز بیدبلند، نگرانی‌ها نسبت به تداوم روند گذشته همچنان پابرجاست. براساس این اسناد، شرکت پترو نیروی صبا که پیش‌تر به دلیل جعل اسناد، ناتوانی در تحویل تجهیزات، تخلفات مالی و فاکتورسازی، مطابق ماده ۶۸ قرارداد از پروژه کنار گذاشته شده بود، اکنون بار دیگر مورد حمایت برخی مدیران و چهره‌های ذی‌نفوذ قرار گرفته است.

مطابق شنیده‌ها، حسن نشان‌زاده، مدیرعامل تازه منصوب‌شده شرکت گاز بیدبلند، همان مسیر محمود امین‌نژاد و جوانشیر صادقی—مدیران عامل پیشین—را دنبال می‌کند و تلاش‌هایی برای دریافت بودجه جدید از مناطق نفت‌خیز جنوب به منظور بازگرداندن پترو نیرو به پروژه در جریان است؛ اقدامی که ابعاد و پیامدهای آن در بستر یک پرونده فساد چند هزار میلیارد تومانی قابل ارزیابی است.

پرداخت‌های بدون نظارت و اتهام دریافت سهم توسط مدیران پیشین

بر اساس اسناد مالی و صورتجلسات ثبت‌شده، محمود امین‌نژاد در دوره مدیریت خود بخش قابل‌توجهی از مبالغ قرارداد را حتی در مراحل ابتدایی طرح و بدون نظارت کافی پرداخت کرده است. در مکاتبات داخلی، منشأ این اقدام «شائبه دریافت سهم از پترو نیرو» عنوان شده و نقش فرهاد رضا‌نژاد به‌عنوان معاون امین‌نژاد و فردی به نام اشکان تراز که در سمت معاون رضا «زاد در بیدبلند فعالیت داشته در انتقال این مبالغ باید بطور جدی بررسی شود.

بخشی از این وجوه به‌صورت ارزی در ترکیه به مدیران پترو نیرو پرداخت شده است. استعفای ناگهانی اشکان تراز با ادعای بیماری و اشتغال بعدی او در پروژه‌های نفتی قطر، شائبه مشارکت او در خرید ملک در ترکیه و اسپانیا با همکاری امین‌نژاد و رضا‌نژاد را تقویت کرده است.

پرداخت مبلغ ۲.۸۹۷.۴۳۰ یورو خارج از CBS  مصوب پروژه که طبق اسناد به صورت نقدی در ترکیه در اخیتار مدیران پترو نیرو قرار گرفته است از جمله مبالغ ارزی است

پرداخت ۵۷ میلیون یورو برای تجهیزات تحویل‌نشده

طبق اسناد رسمی، مبالغ ارزی کلانی با عنوان واردات کمپرسور به مبلغ ۵۷ میلیون یورو و همچنین تجهیزات طرح، به پترو نیرو پرداخت شده، اما بنا بر استعلام گمرک و بانک مرکزی، این شرکت «حتی یک دانه پیچ» نیز به پروژه اضافه نکرده است.

با وجود اثبات تخلفات متعدد از جمله فاکتورسازی، اعلام خریدهای صوری و ادعای پرداخت به پیمانکاران در حالی‌که شرکت بیش از ۱۰۰۰ میلیارد تومان بدهی انباشته به گروه‌های محلی داشته است، پرداخت‌های ارزی و ریالی در دوره مدیریت امین‌نژاد متوقف نشد.

در موضوع خرید ماشین آلات نیز تنها طی یک فقره مبلغ ادعایی هزینه کرد ۴۱۱.۷۳۸.۲۰۱.۳۸۰ ریال عنوان شده است که اسناد تاییدی حاکی از آن است این مبلغ در سقف خود ۱۴۶.۴۵۱.۵۰۰.۰۰۰ بوده است. ضمن اینکه در اسناد هیات ناظر قید شده برخی از همین ماشین آلات تایید مبلغ شده در محل کارگاه‌ها موجود نیست.

امتناع از اجرای ضمانت‌نامه‌ها

اگرچه مطابق ماده ۶۸ قرارداد، امکان اجرای ضمانت‌نامه‌ها و خلع ید وجود داشت، امین‌نژاد هرگز اقدام عملی برای فعال‌سازی ضمانت‌نامه‌ها انجام نداد. نکته کلیدی در مورد نقش آفرینی امین‌نژاد از همان ابتدا در ایجاد این زنجیره فساد، پذیرش ضمانت نامه شرکت پترونیروی صبا  با ارزشی ۵ هزار میلیرادی است که به مراتب کمتر از مبالغ تعیین شده برای پرداخت به این شرکت بوده است. موضوعی که امروز حتی به اجرا گذاشته شدن این ملک نیز نمی‌تواند تمامی خسارت پدید آمده برای بیدبلند را پوشش دهد. امری که به‌روشنی ناکارآمدی نظارت و تخلفات گسترده در زمان مدیریت او را نشان می‌دهد.

سابقه خانوادگی امین نژاد، سپر حفاظت قضایی از او

یکی از دلایل افزایش توان دخالت‌های امین نژاد و سکوت نهادهای نظراتی، هماهنگی تیم مدیران او با شبکه نمایندگان مجلس است. این موضوع به سابقه خانوادگی امین نژاد باز می‌گردد.

محمود امین نژاد داماد کامل عابدین زاده نماینده ادوار مجلس از آذربایجان غربی و از نیروهای نزدیک به مسعود پزشکیان است که جزو چند نفر نزدیک او بود که در زمان ورود پزشکیان به نهاد ریاست جمهوری او را همراهی می‌کرد. همین وصلت شاید فرصت رشد و صیانت از امین نژاد برابر اتهامات وارده را ایجاد کرده است. مسئله رانت فامیلی در حوزه فعالیت امین نژاد تا حدی است که او در دوره‌هایی تلاش شد برادر همسر خود را در سمت‌های مدیریتی شرکت بیدبلند یا دیگر شرکت‌های تابعه هلدینگ خلیج فارس قرار دهد. پسر کامل عابدین زاده با احکام صادره امین نژاد در طرح جمع‌آوری مشعل‌ها سمت‌های مختلفی را در اختیار داشت که با در نظرگرفتن فعالیت خیریه خانوادگی عابدین‌زاده ها با حضور فعال همسر امین‌‌نژاد این شائبه مطرح است بخشی از مبالغ دریافتی امین نژاد در این قرارداد از طریق حساب‌های خیریه و متعلق به خانواده همسرش پوشش داده شده است.

حضور امین نژاد پس از برکناری در سمت  معاون برنامه‌ریزی و توسعه کسب و کار هلدینگ خلیج فارس، فرصتی در اختیار او قرار داده است تا همچنان بدنه حقوقی و مدیریتی هلدینگ را برابر تخلفات فاجعه بار دوران مدیریتش بر بیدبلند خاموش نگه دارد.

ادامه روند پرابهام در دوره صادقی/ پرداخت ۳۷ میلیون یورو برای ۱۰ کمپرسور نامشخص

با برکناری امین‌نژاد، انتظار می‌رفت مدیریت جدید زمینه اصلاح روندها را فراهم کند، اما اسناد موجود نشان می‌دهد جوانشیر صادقی نیز پرداخت‌هایی سنگین و محل سؤال انجام داده است.

براساس اسناد به دست آمده، صادقی در توافق با پیمانکاری به نام شجر مبلغ ۳۷ میلیون یورو برای تحویل ۱۰ دستگاه کمپرسور پرداخت کرده است؛ در حالی که پیش‌تر نیز بابت ۵ دستگاه کمپرسور به شرکت نیکا کمپرسور هزینه سنگینی پرداخت شده بود و مدیران این شرکت اعلام کرده‌اند مبالغی که دریافت کرده‌اند با آنچه پترو نیرو ادعا کرده فاصله زیادی دارد. در این موضوع مدیران نیکا کمپرسور صراحتا در نامه‌ای خطاب به امین نژاد از دریافت تنها ۲ میلیون ۸۰۰ میلیون یورو از قرارداد ۱۴ میلیون و ۵۰۰ هزار یرویی خود خبر داده‌اند.

ابهام اساسی آن است که این ۱۰ دستگاه در ازای کدام قرارداد پرداخت شده‌اند و چرا صادقی باوجود تخلفات قبلی پترونیرو، پرداخت‌های چند ده میلیون یورویی را ادامه داده است؟

نقش نمایندگان مجلس در فشار برای ادامه همکاری با پترو نیرو

بخش مهمی از روند این پرونده به فشار برخی نمایندگان مجلس نسبت داده می‌شود. طبق اسناد، محمدطلای مظلومی نماینده بهبهان، نه‌تنها از پترو نیرو حمایت کرده بلکه حتی به‌عنوان نماینده شرکت پای برخی صورتجلسه‌ها را امضا کرده است. او در مراحل مختلف با تحت فشار قرار دادن مدیران بیدبلند و وزارت نفت مدعی شده بود «شرط پایان طرح، ادامه همکاری با پترو نیرو است.»

ارتباط نزدیک عمران بائوج، رئیس هیأت‌مدیره پترو نیرو، با مظلومی و امیرحسین نظری از نکات مورد اشاره بازرسان است. نظری و مظلومی هر دو متهم‌اند که در دوران انتخابات، بخش قابل توجهی از هزینه‌های کمپین خود را از شرکت‌های مرتبط با این پروژه—به‌ویژه پترو نیرو—دریافت کرده‌اند. 

نباید فراموش کرد مطلعان گفته‌اند بائوج در برخی جلسات مشترک با پیمانکاران دارای مطالبات تعویق افتاده به صراحت اعلام کرده بود، با پرداخت تنها ۱۰۰۰ میلیارد تومان توان خرید و در اختیار گرفتن بخش مهمی از نمایندگان مجلس را دارد. ادعایی که دستکم در شیوه حمایتی تام و تمام نظری و مظلومی از او مشهود است.

اسناد نشان می‌دهد پیمانکاران معرفی‌شده از سوی این نمایندگان ماهانه ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان به مجید احمدی مسئول کارگاه طرح پرداخت می‌کردند و این مبالغ پس از گردش در حساب افرادی مانند آمنه خسروی و مونا عسکری نهایتاً به حساب عمران بائوج و فردی به نام رضایی واحد واریز می‌شد تا سهم نمایندگان پرداخت شود.

ادامه گزارش در پایین اینفوگرافی زیر 

نقش فرماندار سابق رامشیر و دخالت در توقف فرآیندهای قضایی

طلبکاران محلی بارها اعلام کرده‌اند فرماندار سابق رامشیر با برگزاری جلسات متعدد در دفتر خود، از ارسال پرونده‌های تخلفات پترو نیرو به دستگاه قضایی جلوگیری کرده و حتی مدعی شده است «ضامن پرداخت مطالبات» آنان است.

هم‌زمان، گزارش‌هایی درباره تخلفات انتخاباتی و خرید رأی به نفع نمایندگان حامی پترو نیرو در دوره مدیریت او وجود دارد.

ممانعت برخی مدیران هلدینگ خلیج فارس از خلع ید پترو نیرو

در حالی که براساس گزارش‌ها، تنها در دو سال نخست فعالیت پترو نیرو حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان منابع کشور هدر رفته است، مدیر حقوقی هلدینگ خلیج فارس در مقاطعی با ارسال نامه‌هایی رسمی، خواستار جلوگیری از خلع ید شرکت شده و این موضوع را «دارای حساسیت ملی» دانسته بود.

این اقدام در حالی صورت گرفت که تخلفات پترو نیرو شامل جعل اسناد، فاکتورهای صوری خارجی و گزارش هزینه‌های تکراری رسماً به او اعلام شده بود.

بازگشت به نقطه آغاز؛ نگرانی‌ها درباره مدیریت جدید

در شرایطی که برکناری امین‌نژاد و صادقی با امید اصلاح روند همراه بود، اکنون شنیده‌ها حاکی است حسن نشان‌زاده نیز با درخواست پترو نیرو برای تزریق ۲ هزار میلیارد تومان بودجه جدید موافقت کرده است؛ اقدامی که احتمالاً این شرکت را بار دیگر به پروژه بازمی‌گرداند و «چرخه هدررفت منابع» را تداوم می‌بخشد.

متن کامل گزارش و اسناد  آن در فایل ضمیمه پی دی اف