گزارشهای لحظه به لحظه از جنوب ایران نشاندهنده آغاز دور جدیدی از حملات آمریکا در محدوده خط ساحلی خلیج فارس است. بنا بر گزارشهای محلی اخبار متعددی از شنیدهشدن انفجارهای پیدرپی در بندرعباس، جزیره قشم، چابهار، کنارک سیریک و محدوده تنگه هرمز منتشر شده است.
منابع آمریکایی نیز انجام عملیات در اطراف تنگه هرمز را تأیید کردهاند. در شرایطی برخی مقامات استان هرمزگان مدعی بودند گزارشی از انفجار در شهرهای جنوبی ندارند، سنتکام با صدور اطلاعیه رسمی از موج تازه حملات خبر داد.
خبرهای اولیه از بندرعباس آغاز شد. کانال خبری مرصاد مدیا ابتدا از شنیدهشدن صدای انفجار در بندرعباس و سپس قشم خبر داد و دقایقی بعد از آغاز حملات آمریکا نوشت. پس از آن نیز گزارشهایی درباره شنیدهشدن مجدد انفجار در بندرعباس منتشر شد. صداوسیما نیز شنیدهشدن صدای چند انفجار در شرق بندرعباس را گزارش کرد. بر اساس همین گزارش، صدای بیش از پنج انفجار در اطراف روستای «مِسِن» در جزیره قشم شنیده شده و دقایقی بعد نیز چهار صدای انفجار دیگر از سمت تنگه هرمز گزارش شده است. گزارشهای رسانهای مستقل نیز انتشار خبر انفجار در شرق بندرعباس و اطراف قشم را تأیید میکنند.
با وجود این، مقامهای ایرانی هنوز اصابت به اهداف مشخصی را تأیید نکردهاند. معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری هرمزگان در نخستین واکنش اعلام کرد که «تاکنون هیچگونه اصابت یا حادثهای در هرمزگان گزارش نشده است». بنابراین در شرایط فعلی میان شنیدهشدن انفجارها، که از سوی چند منبع گزارش شده، و تأیید محل اصابت یا خسارات احتمالی باید تفاوت قائل شد.
آمریکا حمله در محدوده تنگه هرمز را تأیید کرد
در سوی دیگر، رسانههای خارجی گزارشهایی درباره آغاز عملیات آمریکا منتشر کردهاند. العربیه به نقل از یک مقام مسئول آمریکایی مدعی شده ایالات متحده حملاتی را در نزدیکی بندرعباس انجام داده است. آکسیوس نیز به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داده که نیروی هوایی ایالات متحده اهدافی در نزدیکی تنگه هرمز را مورد حمله قرار داده و عملیات با دستور دونالد ترامپ انجام شده است.
برخی منابع خبری داخلی همچنین از استفاده از موشکهای کروز تاماهاک در این عملیات خبر دادهاند؛ موضوعی که هنوز جزئیات رسمی درباره آن منتشر نشده است. گزارشهایی نیز از شنیدهشدن انفجار در سیریک منتشر شده و تصویری که گفته میشود مربوط به حضور یک جنگنده آمریکایی بر فراز چابهار است در شبکههای اجتماعی دستبهدست میشود؛ با این حال اصالت و زمان ثبت این تصویر هنوز به صورت مستقل تأیید نشده است.
گستره جغرافیایی خبرهای منتشرشده، از بندرعباس، کنارک و قشم تا سیریک و چابهار، میتواند نشان دهد تمرکز عملیات تازه بر نوار ساحلی جنوب و محدوده ورودی تنگه هرمز قرار گرفته است.
این مناطق پیش از این نیز در جریان جنگ ایران و آمریکا بارها هدف قرار گرفته بودند. در موجهای قبلی، حملاتی به اهدافی در هرمزگان و دیگر مناطق جنوبی گزارش شده و بندرعباس، قشم، سیریک، جاسک، کنارک و چابهار از جمله نقاطی بودهاند که نام آنها در گزارشهای مربوط به حملات یا شنیدهشدن انفجار مطرح شده است. در حملات تیرماه نیز گزارشهای رسانهای از عملیات آمریکا علیه چند استان و مناطق مختلف جنوب ایران حکایت داشت.
واکنش فوری قیمت دلار و نفت
اهمیت دور تازه حملات بیش از هر چیز به محل وقوع آن بازمیگردد. تنگه هرمز همچنان یکی از حساسترین گذرگاههای انرژی جهان است و هر نشانهای از گسترش جنگ در این محدوده میتواند مستقیماً بر ارزیابی بازار از امنیت عرضه نفت و گاز اثر بگذارد. تجربه ماههای گذشته نیز نشان داده است که اخبار تشدید یا کاهش تنش در جنگ ایران و آمریکا میتواند ظرف مدت کوتاهی قیمت نفت را چند دلار جابهجا کند.
همزمان با انتشار اخبار حملات تازه، گزارشهای اولیه از حرکت صعودی بازار نفت و عبور قیمت از محدوده ۹۶ دلار منتشر شده است. این واکنش در شرایطی رخ داده که بازار انرژی همچنان نسبت به وضعیت تنگه هرمز و احتمال اختلال دوباره در انتقال نفت خلیج فارس حساس است.
در بازارهای مالی ایران نیز خبر شروع حملات بلافاصله با رشد قیمت ارز همراه شد و دلار از مرز ۲۱۷ هزار تومان نیز عبور کرد. برآوردها نیز حاکی از آن است در صورت تداوم حملات متقابل دلار تا روز پنجشنبه از ۲۲۰ هزار تومان نیز عبور خواهد کرد.
آنچه این دور حملات را معنادار ساخته است همزمانی آن با انتشار سخنان محمدباقر قالیباف در صداوسیما است که مدعی شده بود پاسخ ایران به حمله روز یکشنبه آمریکا که هدف قرار دادن جزیره لارک بود کوبنده و بازدارنده بوده است.
اصرار مقامات رسمی جمهوری اسلامی مبنی بر درخواست بازگشتن آمریکا به توافق اسلام آباد نیز با این دور جدید از حملات هوایی میتواند نشانه تشدید تنش نظامی به جای رفع بحران پیشین باشد.
در پی این حملات شنیدهها حاکی از آن است آمریکا به شهروندان خود در منطقه خاورمیانه هشدار داده است منتظر پاسخ ایران باید بود و در اماکن امن به سر ببرند. موضوعی که تایید اخبار روزهای اخیر مبنی بر تصمیم آمریکا برای آغاز دور تازه حملات برای روزهای متمادی است.
هدف قرار گرفتن جزایر جنوبی همچنین تقویت احتمال تصمیم دولت ترامپ برای پیشبرد نقشه احتمالی اتصال دادن حملات هوایی به احتمال حمله زمینی به قصد تصرف برخی جزایر یا تخریب کامل زیرساختهای ایران در جزایر خارک و بندرعباس و چابهار است.
موضوعی که محدود توانایی صادرات نفت ایران را نیز را در معرض ویرانی قرار داده و این امر بحران ارزی و اقتصادی کنونی را به مرحله غیر قابل کنترل خواهد رساند.
در داخل ایران نیز همزمان با آغاز حملات، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس از «تغییر در منطق بازدارندگی ایران» سخن گفته است؛ اظهاراتی که در فضای کنونی میتواند نشانهای از احتمال واکنش تهران به عملیات تازه آمریکا تلقی شود.
باید منتظر ماند و دید مقامات ایران به استقبال شکل گیری تنش گسترده نظامی خواهند رفت یا با فعال ساختن میانجی گران بار دیگر تلاش میکند از بهانه آتش بس موقت برای ترغیب آمریکا به بازگشت مجدد بر پیمان اسلام آباد استفاده کند.
