همزمان با مناقشه بر سر ادامه مدیریت محمد شریعتمداری در هلدینگ خلیج فارس، نام شرکتی که فرزند او در هیئتمدیرهاش حضور داشته در فهرستهای منتشرشده از دریافتکنندگان ارز ترجیحی مطرح شده است.
شرکت «توسعه تجارت خاورمیانه آرمانی» با رقم بیش از ۱۵۹ میلیون دلار در گزارشهای منتشرشده درباره دریافتکنندگان ارز ترجیحی دیده میشود؛ شرکتی که امیرحسین شریعتمداری، فرزند محمد شریعتمداری، در هیئتمدیره آن حضور داشته است. انتشار این رقم بار دیگر پرسش درباره مسیر تخصیص ارز دولتی، کالای واردشده در برابر آن و نسبت فعالیت اقتصادی نزدیکان مدیران ارشد با منابع عمومی را پیش کشیده است.
نقش امیرحسین شریعتمداری در دریافت ارز ۱۵۹ میلیون دلاری
بر پایه آگهیهای ثبتی، امیرحسین شریعتمداری بهعنوان نایبرئیس هیئتمدیره شرکت معرفی شده است. سیدمحمدعلی یاسینی ریاست هیئتمدیره و سیدپوریا طباطباییپور مدیرعاملی آن را بر عهده داشتهاند. آگهی مربوط به صورتجلسه ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۳، دوره این مسئولیتها را تا ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ ثبت کرده است. انتشار آخرین ترکیب هیئتمدیره و سهامداران شرکت میتواند جایگاه فعلی هر یک از این افراد را روشن کند.
شرکت توسعه تجارت خاورمیانه آرمانی در اسناد ثبتی خود حوزههای متنوعی را برای فعالیت پیشبینی کرده است؛ از واردات دام زنده، فرآوردههای خام دامی و نهادههای خوراک دام تا ماشینآلات صنعتی، تجهیزات پزشکی، مواد شیمیایی و محصولات پتروشیمی. با وجود این دامنه گسترده، هنوز روشن نیست رقم ارزی مطرحشده به کدام ثبت سفارشها مربوط بوده، برای واردات چه کالاهایی به کار رفته و چه میزان کالا در برابر آن ترخیص و عرضه شده است.
واردات دام تا محصولات پتروشیمی؛ شرکتی همه کاره و هیچ کاره
پاسخ به این پرسشها در اختیار بانک مرکزی، دستگاههای متولی ثبت سفارش و تجارت، گمرک و مدیران خود شرکت است. انتشار تفکیک مبلغ تخصیصیافته و تأمینشده، تاریخ دریافت ارز، نوع کالا و اسناد ورود آن به کشور میتواند ابعاد پرونده را روشن کند. درباره رقمی در این اندازه، ارائه یک توضیح کلی درباره موضوع فعالیت شرکت برای پاسخگویی کافی نیست؛ افکار عمومی باید بداند منابع ارزی با چه هدفی اختصاص یافته و نتیجه آن چه بوده است.
ماجرا برای محمد شریعتمداری از آن جهت اهمیت بیشتری دارد که نام فرزندش در ساختار مدیریتی شرکت دیده میشود و خود او نیز در ماههای گذشته درگیر مناقشهای علنی بر سر ادامه مدیرعاملی هلدینگ صنایع پتروشیمی خلیج فارس بوده است.
این موضوع مسئله را به این موضوع گره میزند که اصرار به حضور در سمت کنونی تا چه میزان با هدف تداوم سفره رانت و فسادی است که در اختیار نیروهای هم جناحی و خانواده شریعتمداری قرار گرفته است و شرط تداوم باقی ماندن سکان هدایت بزرگترین هلدینگ انرژی کشور در اختیار شریعتمداری است.
ارز دولتی برای معیشت مردم یا جیب آقازادهها
موضوع دیگر مسئله رانت سیاسی در ساختار اقتصادی ایران است. با مرور سوابق شرکت توسعه تجارت خاورمیانه آرمانی با این پرسش مواجه میشویم چگونه شرکتی با حوزه اختیارات معرفی شده است ظرفیت دریافت بیش از ۱۵۹ میلیون دلار ارز ترجیحی داشته است و این امر آیا وابسته به ارتباطات سیاسی درون حاکمیتی است یا نه.
حضور روزهای اخیر شریعتمداری در گروه استقبال کننده از پزشکیان پس از بازگشت از نیویورک به باور تحلیلگران پیامی روشن برای منتقدان او دارد که این مدیر دخیل در مدیریت ستادهای انتخاباتی پزشکیان جای پایی محکمتر از یک مدیر حوزه اقتصادی در دولت دارد.
همین نفوذ روشن است که موضوع دریافت ارز ترجیحی از سوی شرکت متعلق به پسر او را مصداقی از رانت بخشی بیضابطه در بدنه حاکمیت کرده است. نکته کلیدی دایره فعالیت شرکت فرزند شریعتمداری است که به شکل عجیبی از حوزه دامی تا محصولات پتروشیمی را در بر میگیرد تا این سوال به ذهن بیاید با در نظر گرفتن فعالیت شرکت در بخش محصولات پتروشیمی آیا رانت ویژه پدر این شرکت را به شرکتهای پتروشیمی تابعه هلدینگ متصل کرده است؟
دولتی که با شعار تقابل با رانت و فساد سکان هدایت کشور را در دست گرفته پاسخ نمیدهد چگونه مدیران ارشدش به پلی میان فرزندان و خویشاوندانشان با ارزهای دولتی بدل شدهاند.
این موضوع باید در کنار افشای انتصابات خانوادگی در بدنه شرکتهای تابعه هلدینگ نیز دنبال شود و به یاد آورد فرزند شریعتمداری پیش از این نیز متهم به لابیگری برای برخی انتصابات در هلدینگ و پتروشیمیهای تحت مالکیت آن بوده است که نشان میدهد دایره اختیارات او نه مبتنی بر حوزه فعالیت بلکه به صرف فرزند شریعتمداری بودن است.
محمد شریعتمداری امروز با اتهامی سنگین روبرو است و باید نسبت خود با فعالیت اقتصادی این شرکت را توضیح دهد؛ مدیران شرکت متعلق به امیرحسین شریعتمداری نیز باید جزئیات ارز و واردات را منتشر کنند؛ و نهادهای مسئول باید اطلاعاتی ارائه دهند که بتوان بر اساس آن سرنوشت ۱۵۹ میلیون دلار ارز مطرحشده را پیگیری کرد.
