اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، درباره احتمال وقوع حملهای بزرگتر علیه ایران، همزمان با آغاز موج جدید عملیات نظامی ایالات متحده در جنوب ایران، نگرانیها درباره ورود جنگ به مرحلهای شدیدتر را افزایش داده است.
ترامپ در سخنان خود بر ادامه حملات در محدوده تنگه هرمز تأکید کرده و توافق با تهران را بیارزش خوانده است که به گفته او حتی ارزش کاغذی که بر آن نوشته شده است را هم ندارد.
او هشدار داده که در صورت پاسخ ایران، حملاتی بسیار سنگینتر انجام خواهد شد. در مقابل، سپاه پاسداران نیز از پاسخ گسترده به عملیات جدید آمریکا خبر داده است. همزمان، گزارشهایی از انفجار در عسلویه و حمله به قشم منتشر شده که در صورت تأیید اصابت به تأسیسات صنعتی، میتواند نشانهای از گسترش فهرست اهداف آمریکا از مواضع نظامی و دریایی به زیرساختهای اقتصادی و انرژی باشد.
برخی کانالهای خبری ایران از شلیک موشکهای سپاه پاسداران خبر میدهند که با در نظر تهدید امشب رییس جمهور آمریکایی معنایی جز تداوم حملات متقبل با محدوده گسترده تر از قبل نخواهد داشت.
ترامپ اعلام کرده است که ایالات متحده در حال هدف قرار دادن مواضعی در نزدیکی تنگه هرمز است و این حملات را «گسترده و سهمگین» توصیف کرده است. او مدعی شده که عملیات آمریکا در واکنش به دو اقدام ایران انجام شده است: نخست، تلاش نافرجام برای کارگذاری مین دریایی در تنگه هرمز و دوم، شلیک هشت موشک به سمت یک پایگاه نظامی آمریکا در اردن که به ادعای او، همگی رهگیری شدهاند.
همچنین رییس جمهور آمریکا مدعی شد ایران در حال بازسازی رادارهای خود بوده و ارتش آمریکا با آگاهی از این موضوع منتظر تکمیل آنها برای هدف قرار دادن مجددشان بوده است.
تهدید به حمله اصلی
بخش مهمتر سخنان ترامپ به تهدید او درباره مراحل بعدی عملیات مربوط میشود. او گفته است که اگر ایران به حملات جاری پاسخ دهد، با ضرباتی «بسیار شدیدتر و سنگینتر» روبهرو خواهد شد و سپس هشدار داده که عملیات فعلی بزرگترین حمله نخواهد بود و «حمله اصلی» هنوز در راه است.
تهدید اخیر ترامپ این گمانه را تقویت کند که کاخ سفید در حال کاهش وزن گزینه دیپلماتیک و آمادهسازی فضای سیاسی برای افزایش فشار نظامی است. البته صرف این اظهارات برای نتیجهگیری قطعی درباره تصمیم واشنگتن به آغاز یک عملیات گستردهتر کافی نیست، اما لحن ترامپ بهروشنی از احتمال تشدید درگیری حکایت دارد.
در سوی دیگر، سخنگوی سپاه پاسداران نیز اعلام کرده است که ایران به حملات جدید آمریکا پاسخ خواهد داد. عملی شدن این تهدید و سپس اجرای وعده ترامپ برای پاسخ شدیدتر، میتواند دو طرف را وارد چرخه تازهای از حمله و ضدحمله کند؛ چرخهای که هر مرحله آن ممکن است نسبت به مرحله قبل دامنه جغرافیایی و شدت بیشتری داشته باشد.
مقامها و منابع ایرانی در عین حال مدعی شدهاند که برخی اهداف مورد حمله در عملیات اخیر پیشتر نیز هدف قرار گرفته بودند و میزان خسارتها گسترده نبوده است. هنوز ارزیابی مستقل و جامعی از میزان خسارات عملیات تازه منتشر نشده و اطلاعات درباره برخی نقاط مورد حمله همچنان متناقض است. هرچند اخبار تازه حاکی از هدف قرار گرفتن فرودگاه جیرفت است که در تضاد با این ادعای مقامات ایران خواهد بود.
گزارشهای انفجار در عسلویه
در این میان، گزارشهایی درباره شنیدهشدن انفجار در محدوده عسلویه منتشر شده است. هنوز مشخص نیست این انفجارها مستقیماً ناشی از حملات آمریکا بوده یا تأسیسات صنعتی و انرژی منطقه هدف قرار گرفتهاند. با این حال، تأیید حمله به صنایع عسلویه میتواند تحول مهمی در روند جنگ محسوب شود.
عسلویه یکی از اصلیترین مراکز تولید و فرآورش گاز و صنایع پتروشیمی ایران است و حمله مستقیم به تأسیسات آن، در صورت تأیید، میتواند به معنای ورود موج تازه عملیات به زیرساختهای اقتصادی و انرژی باشد؛ تحولی که آثار آن از میدان نظامی فراتر خواهد رفت.
همزمان، گزارشهایی از حمله آمریکا به یک کارخانه پودر ماهی در قشم منتشر شده است. جزئیات دقیق این حمله، هدف مورد نظر و میزان خسارت آن همچنان نیازمند بررسی و تأیید بیشتر است. مجموعه گزارشهای منتشرشده از قشم، اطراف تنگه هرمز و عسلویه، در کنار عملیات در سایر نقاط جنوب ایران، نشان میدهد تمرکز جغرافیایی موج جدید حملات تا این مرحله بر سواحل و جزایر جنوبی قرار گرفته است.
در چنین فضایی، وزارت خارجه آمریکا نیز از شهروندان آمریکایی خواسته است ایران را فوراً ترک کنند. صدور چنین هشداری همزمان با عملیات نظامی و تهدید رئیسجمهوری آمریکا درباره حملهای بزرگتر، نگرانیها نسبت به افزایش شدت درگیری را بیشتر کرده است.
از این منظر، سخنان اخیر ترامپ را نمیتوان صرفاً یک تهدید لفظی در نظر گرفت؛ بهویژه آنکه این اظهارات همزمان با اجرای عملیات نظامی بیان شده است. بیاعتبار دانستن توافق با ایران، تأکید بر پایان فرصتهای تهران، تهدید به واکنش شدید در صورت پاسخ و سخن گفتن از «حمله اصلی» که هنوز در راه است، در کنار گزارشهای مربوط به گسترش جغرافیایی حملات، میتواند نشانهای از احتمال افزایش شدت و وسعت موج بعدی عملیات آمریکا باشد؛ هرچند مشخص شدن اینکه این تهدید به یک عملیات نظامی گستردهتر تبدیل خواهد شد یا بخشی از جنگ روانی واشنگتن است، به تحولات ساعات و روزهای آینده بستگی دارد.
