نامهای داخلی در پتروشیمی شازند، مورخ ۲۰ خرداد ۱۴۰۵، پرده از دخالت یک مقام کلیدی در واحد خرید خارجی این شرکت، سعید میرزایی، در مناقصات و ارزیابی تأمینکنندگان به سود شرکت «زرین موج کیان» اعمال نفوذ کرده را برداشت؛ شرکتی که بنا بر همین نامه، یکی از مدیرانش محمد قنبری، «برادر همسر» میرزایی معرفی شده است. این سند داخلی خواستار ورود حراست به «سفارشات خارجی سنگین» شده و هشدار میدهد ادامه این روند میتواند شرکت را تا مرز زیاندهی پیش ببرد. بررسی سوابق اسناد ثبتی و دادههای مالی نشان میدهد بخشی از زمینه این موضوع قابل تأیید است.
تبانی؛ از یک نامه داخلی تا پرسشهای جدی درباره سلامت مناقصات
نامه خطاب به سعید ساغری، مدیر حراست
شازند، میگوید میرزایی در جایگاه مرتبط با خرید خارجی «تأثیرگذاری مستقیم» بر
مناقصات داشته و شرکت زرین موج کیان را در فرآیند بررسی منابع «به صورت سفارشی»
بالا کشیده است. گزارش دهنده نامه اعلام کرده است این شرکت «متعلق به محمد قنبری،
برادر همسر سعید میرزایی» است و پیوست نامه نیز «فرم رسمی» شرکت را به عنوان
مستند ارائه میکند.
زرین موج کیان تأمینکننده یا همه کاره شازند
در مقابل، بخش مهمی از زمینه تجاری نامه رزومه رسمی شرکت زرین موج کیان (شناسه ملی ۱۴۰۰۴۷۳۳۴۳۹) صراحتاً نام پتروشیمی شازند را در فهرست مجموعههایی قرار میدهد که این شرکت در «واحد بررسی منابع» آنها ثبت شده است. همین رزومه چندین شماره سفارش (PO) برای شازند را فهرست کرده؛ از جمله تجهیزات: Swagelok ، ABB ، Flender ، Hach که صفحه رسمی محمد قنبری عدیوی نیز ارتباط او با این شرکت را تأیید میکند.
سال ۱۴۰۴ برای شازند سالی با دو چهره بود: افت تولید و صادرات در کنار رشد سود خالص که دادههای منتشر شده نشان میدهد تولید کل از حدود ۱.۸۵ میلیون تن در سال ۱۴۰۳ به ۱.۶۲ میلیون تن در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته است؛ در حالیکه سود عملیاتی و سود خالص افزایش داشتهاند. مدیریت بخشی از افت تولید را به تعمیرات اساسی و توقف صادرات بنزین نسبت داده است.
در همین دوره، خریدهای دلاری مواد اولیه و تجهیزات حدود ۲۰۰ درصد افزایش داشته است. این افزایش، در کنار افت تولید، حساسیت نسبت به سلامت خرید خارجی را بیشتر میکند؛ به ویژه زمانی که نامهای داخلی از «رانت اطلاعاتی» سخن میگوید. پتروشیمی شازند، با نماد بورسی «شاراک»، یکی از بزرگترین مجتمعهای پتروشیمی ایران است. در اسفند ۱۴۰۲، بلوک ۵۱.۳۲ درصدی سهام این شرکت به ارزش حدود ۲۵ هزار میلیارد تومان از مجموعه وابسته به بانک ملی به پالایش نفت تهران منتقل شد معاملهای که کنترل مدیریتی شرکت را تغییر داد و با اعتراض نمایندگان و ورود کمیسیون اصل ۹۰ همراه شد.
حسابرسی ویژه و تشکیل پرونده قضایی علیه مدیران سابق
با تشکیل کمیته وژه حسابرسی بخشی از فساد شبکه مدیران شازند افشا و این امر منجر به تشکیل پرونده قضایی علیه مدیرعامل پیشین و شش مدیر سابق منجر شده است. خرید حدود ۸۰ دستگاه کشنده نمونهای از تصمیمهای «غیرکارشناسی» مدیران بخش خرید تجهیزات است که نشان میدهد سابقهای طولانی در ساختار پتروشیمی شازند داشته است.
پرسشهای بیپاسخ؛ آنچه میتواند ماهیت پرونده را روشن کند
برای روشنشدن ماهیت اصلی مفاسد باید اسناد داخلی شازند را سازمان بازرسی منتشر کند: تاریخ ورود زرین موج کیان به فهرست منابع، اعضای کمیته ارزیابی و معاملات، قیمت رقبا در مناقصات، مبلغ سفارشها، صورتجلسات کمیسیون معاملات، نحوه اعلام یا عدم اعلام تعارض منافع و نقش افراد در تصمیمگیری خرید که با توجه به نسبت خانوادگی وجود عدم افشای عمومب مصداق تخلف اداری و نقض اصول سلامت مناقصات است.
این پرونده بار دیگر نشان میدهد ساختار حکمرانی و نظارت در صنعت پتروشیمی ایران، زیر سایه جمهوری اسلامی، همچنان با ضعف شفافیت، تعارض منافع و نبود سازوکارهای مستقل نظارتی دستوپنجه نرم میکند؛ ضعفهایی که نه تنها سلامت معاملات، بلکه اعتماد عمومی و منافع سهامداران را تهدید میکند.
انتشار نتیجه بررسی حراست، اسناد مناقصهها
و وضعیت پرونده مدیران سابق میتواند روشن کند نامه ۲۰ خرداد صرفاً یک
هشدار داخلی بوده یا نشانهای از مشکلی عمیقتر در نظام خرید یکی از بزرگترین
شرکتهای پتروشیمی کشور است.
