در شرایطی که توسعه نیروگاههای خورشیدی به یکی از مهمترین برنامههای دولت برای کاهش ناترازی برق تبدیل شده، شواهدی حاکی از آن است شیوه تأمین مالی، انتصابات و ذینفعان پروژههای شرکت «گروه توسعه انرژی، نفت و گاز لاوان» خروجی روشنی در رابطه با فساد سیاسی و ارتباطات جناحی در شیوه واگذاری طرحهای این شرکت در حوزه توسعه انرژی خورشیدی داشته است. پروندهای که نشان میدهد منابع عمومی در خدمت توسعه زیرساختهای انرژی قرار گرفته یا به امتیازی برای حلقههای سیاسی و اقتصادی قرار گرفته است.
شرکت لاوان از زیرمجموعههای هلدینگ گسترش صنایع و معادن ماهان و وابسته به گروه مالی گردشگری معرفی شده است. این مجموعه پیشتر در اجرای نیروگاه خورشیدی ۱۰ مگاواتی اصفهان مشارکت داشته و اکنون نیز از توسعه پروژههای متعدد خورشیدی سخن میگوید. بانک گردشگری نیز اعلام کرده برای سرمایهگذاری در تولید چند هزار مگاوات برق خورشیدی برنامه دارد و مجوز عاملیت تأمین مالی پروژههای این حوزه را دریافت کرده است.
ارتباط جعفرزاده با ثابتی چیست؟
همزمان، اطلاعات و اسنادی که در اختیار فیدوس قرار گرفته، ابهامی جدی درباره ساختار مدیریتی و اقتصادی این مجموعه ایجاد کرده است. رابطه مدیریت این شرکت میثم جعفرزاده با امیرحسین ثابتی، نماینده مجلس در شیوه معرفی پیمانکاران شبکهای از ارتباطات سیاسی فراهم آورده است که طیفهای مقابل هم در سیاست را در نقطه منافع مشترک اقتصادی نشانده است.
نقش کلیدی نیما واعظی، داماد مهدی جهانگیری، و امیررضا جهانگیری، در پروژهها و ساختار اقتصادی این مجموعه در کنار امیرحسین ثابتی به خوبی این همسویی اقتصادی در واضعیت تقابل سیاسی را نمایان میکند.
سوابق بازداشت مهدی جهانگیری برادر اسحاق جهانگیری معاون اول دولت حسن روحانی و نقش کلیدی او در پرونده فساد بانک گردشگری موضوعی است که زوایای این پرونده را روشن تر از قبل میکند. چرا که حضور نیما واعظی داماد مهدی جهانگیری در قراردادهای شرکت لاوان در کنار حضور امیررضا جهانگیری به خوبی نشان میدهد اختلاف در ظاهر عمیق سیاسی ثابتی با خانواده جهانگیری که تا سطح افشای برخی پروندههای این خانواده از سوی ثابتی پیش رفته بود در پرونده طرح توسعه انرژی خورشیدی به اشتراک منافع اقتصادی ختم میشود.
حضور مرتضی لطفی بعنوان رییس هیات مدیره شرکت لاوان در نقش نماینده بانک گردشگری زمانی معنا مییابد که به بازخوانی پرونده فساد مهدی جهانگیری در بانک گردشگری باز گردیم. جایی که این فرد با استفاده از ارتباطات دولتی برادرش رانتی عظیم در اختیار داشته و بعنوان موسس بانک گردشگری با تاسیس گروه سرمایهگذاری میراث فرهنگی و گردشگری ایران مالکیت برخی هلدینگهای تجاری در حوزه انرژی از جمله هلدینگ گشترس صنایع ماهان را در اختیار گرفت. هلدینگی که خود مالک شرکت لاوان بوده تا از طریق این لایههای تو در توی شرکتی بتوان دریافت نقش خانواده جهانگیری در مدیریت شرکت لاوان پررنگ تر از همیشه است.
مرور فهرست هیات مدیره شرکت هلدینگ گسترش صنایع و معادن ماهان مالک اصلی شرکت لاوان نیز ارتباطات دیگر خانواده جهانگیری با این شرکت را فاش میسازد. در هلدینگ ماهان ابراهیم جهانگیری برادر دیگر اسحاق جهانگیری در سمت عضو هیات مدیره قرار دارد و حمیدرضا آصفی نیز از اعضای شاخص سیاسی نزدیک به حلقه جناحی جهانگیری عضو هیات مدیره همین هلدینگ است.
بنابراین میتوان دریافت رابطه مالی و کاری جعفرزاده مدیر لاوان با ثابتی حلقه دو اتصال دو جریان سیاسی در حال تقابل است که در زمان مهیا شدن سودبردن از منابع ملی به نقطه اشتراک در فساد میرسند.
منابع صندوق توسعه ملی رانت گسترده در انتظار خودیها
موضوع دیگربه منابع صندوق توسعه ملی بازمیگردد. بر اساس مصوبات عمومی، صندوق برای برخی طرحهای خورشیدی تا ۸۰ درصد منابع لازم را تأمین میکند و بازده مورد انتظار آن نیز ارزی است.
اکنون باید مشخص شود آیا پروژههای لاوان نیز از ارز صندوق با نرخ حدود ۷۰ هزار تومان برخوردار شدهاند؟ اگر پاسخ مثبت است، چه میزان ارز، در چه تاریخی و برای خرید کدام تجهیزات تخصیص یافته است؟
محاسبه یا واگذاری این منابع با نرخهایی نزدیک به ۲۰۰ هزار تومان نیازمند بررسی مستقل است. فاصله شدید میان نرخ ادعایی تخصیص و نرخ محاسبهشده، انتشار فوری قراردادها، صورتحساب خرید تجهیزات، نام فروشندگان و فهرست ذینفعان نهایی را ضروری میکند.
در چنین شرایطی، اختلافات سیاسی ظاهری میان امیرحسین ثابتی و مهدی جهانگیری نیز زیر سؤال میرود: آیا با یک تقابل واقعی روبهرو هستیم یا منافع مشترکی در پشت صحنه پروژههای انرژی وجود دارد؟
