فوری
فرا انرژی

از پتروشیمی تا فولاد؛ از امپراتوری برادران ریخته‌گران چه باقی مانده است؟

ریخته‌گران؛ از امپراتوری اقتصادی تا فساد و بدهی به شبکه بانکی

بیش از یک دهه پس از محکومیت برادران ریخته‌گران به اتهام اخلال در نظام اقتصادی، امپراتوری اقتصادی آنها که شامل صنایع پتروشیمی، فولاد و بانک‌ها بود، به‌طور قابل‌توجهی تغییر کرده و بیشتر به مجموعه‌ای از دعاوی حقوقی و مطالبات تبدیل شده است. در حالی که برخی از دارایی‌های آنها برای تسویه بدهی‌ها به بانک‌ها منتقل شده، هنوز هم آثار فعالیت‌های اقتصادی این خانواده در پرونده‌های قضایی و مالی شرکت‌های بزرگ ایران دیده می‌شود.

از پتروشیمی تا فولاد؛ از امپراتوری برادران ریخته‌گران چه باقی مانده است؟

بیش از یک دهه پس از آغاز پرونده قضایی برادران ریخته‌گران، نام این خانواده همچنان در صورت‌های مالی، پرونده‌های قضایی و مطالبات برخی از شرکت‌های بزرگ ایران دیده می‌شود؛ اما بررسی آخرین اطلاعات منتشرشده نشان می‌دهد امپراتوری اقتصادی که زمانی از پتروشیمی اصفهان و بیستون تا بانک سرمایه، فولاد، خودرو، ساختمان و تجارت امتداد داشت، دیگر با ساختار مالکیتی گذشته فعالیت نمی‌کند.

 بهروز و فیروز ریخته‌گران در سال ۱۳۹۸ در پرونده‌ای مرتبط با اخلال در نظام اقتصادی به ۱۵ سال حبس محکوم شدند و نماینده دادستان تهران اعلام کرد این حکم در دیوان عالی کشور قطعی شده است. با این حال، آثار اقتصادی فعالیت شبکه شرکت‌های مرتبط با آنها همچنان باقی مانده و تازه‌ترین نمونه آن، رأی قطعی دادگاه تجدیدنظر اصفهان در مهر ۱۴۰۵ در یکی از دعاوی پتروشیمی اصفهان علیه برادران ریخته‌گران و گروه همام است.

 

پتروشیمی؛ از مالکیت دو مجتمع تا دعوای چند ده میلیون دلاری

ورود ریخته‌گران به صنعت پتروشیمی یکی از مهم‌ترین بخش‌های گسترش فعالیت اقتصادی آنها بود. در سال ۱۳۸۹، شرکت صنایع خودروسازی ماهور اسپادانا، از شرکت‌های مرتبط با این گروه، بلوک ۳۴.۳۴ درصدی پتروشیمی اصفهان را حدود ۶۲ میلیارد تومان خرید. در همان دوره، گروه ریخته‌گران بلوک ۶۸ درصدی پتروشیمی بیستون، شامل بیش از ۳۴۰ میلیون سهم متعلق به شرکت ملی صنایع پتروشیمی، را نیز با ارزش حدود ۸۸ میلیارد تومان تصاحب کرد.


 اما وضعیت امروز پتروشیمی اصفهان با آن دوره تفاوت اساسی دارد. در مجمع فوق‌العاده این شرکت در خرداد ۱۴۰۵، «صندوق بازنشستگی کشوری» به‌عنوان سهامدار عمده مطرح شد و پرونده ریخته‌گران نه به‌عنوان مالکیت مدیریتی جاری، بلکه در قالب یکی از مهم‌ترین دعاوی حقوقی شرکت مورد بررسی قرار گرفت.

 این پرونده در مهر امسال به نقطه تازه‌ای رسید. پتروشیمی اصفهان اعلام کرد شعبه ۲۶ دادگاه تجدیدنظر استان اصفهان در دعوای این شرکت علیه برادران ریخته‌گران و گروه همام رأی قطعی به نفع پتروشیمی صادر کرده است. اهمیت مالی رأی به اندازه‌ای بود که شرکت درخواست توقف نماد «شصفها» را به فرابورس ارائه کرد.

 

 

بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره صورت‌های مالی شرکت، پرونده ریخته‌گران سال‌ها یکی از ابهامات اصلی حسابرسی پتروشیمی اصفهان بوده است. بنابراین رابطه امروز ریخته‌گران با این شرکت را بیش از آنکه بتوان «مالکیت کنترلی» توصیف کرد، باید در قالب مجموعه‌ای از دعاوی، مطالبات و دارایی‌های مورد اختلاف دید.

 درباره پتروشیمی بیستون نیز اسناد تاریخی، خرید ۶۸ درصد سهام از سوی ریخته‌گران را تأیید می‌کنند، اما در منابع علنی بررسی‌شده سند تازه و قابل اتکایی که نشان دهد این میزان سهام در مهر ۱۴۰۵ همچنان مستقیماً در مالکیت بهروز یا فیروز ریخته‌گران قرار دارد، در دسترس نیست. از این رو، نسبت دادن مالکیت کنونی بیستون به آنها بدون بررسی زنجیره ثبتی شرکت‌ها قابل اتکا نیست.

 

فولاد، خودرو و بانک؛ شبکه‌ای که منابع آن به یکدیگر متصل بود

 فعالیت ریخته‌گران به پتروشیمی محدود نبود. «گروه توسعه صنعتی ماهان سپاهان» در دوره اوج خود مجموعه‌ای از شرکت‌ها از جمله فولاد ماهان سپاهان، صنایع خودروسازی ماهور اسپادانا، توسعه برق صنعتی ماهان، شرکت‌های بازرگانی و ساختمانی و پتروشیمی‌های اصفهان و بیستون را در بر می‌گرفت.



 یکی از حلقه‌های اصلی این شبکه بانک سرمایه بود. گزارش‌های مربوط به پرونده بانک نشان می‌دهد شرکت‌هایی مانند فولاد ماهان سپاهان، پتروصنعت صفه و نگین تجارت اسپادانا از دریافت‌کنندگان تسهیلات این بانک مرتبط با ریخته‌گران بودند. در یکی از آخرین فهرست‌های منتشرشده از بدهکاران بانکی نیز نام ریخته‌گران همچنان در ارتباط با صدها میلیارد تومان بدهی باقی‌مانده دیده می‌شد.

بنا به گفته نماینده دادستان در جلسات دادگاه بانک سرمایه، این بانک در ۱۴ هزار میلیارد تومان از اموال فرهنگیان خیانت در امانت کرده است؛ ۴۷ درصد از سهام بانک سرمایه مربوط به صندوق ذخیره فرهنگیان و ۳۸ درصد از سهام مربوط به گروه ریخته‌گران (برادران ریخته‌گران) بوده است. بر اساس لیست ارائه شده از سوی عبدالناصر همتی، برادران ریخته‌گران یازدهمین ابر بدهکار بانک تجارت هستند که مبلغ ۷۴۵ میلیارد تومان به بانک مذکور بدهکار هستند.



 پیش‌تر نیز مدیران بانک سرمایه گفته بودند بخشی از املاک و دارایی‌های مرتبط با ریخته‌گران، از جمله دارایی‌هایی در پتروشیمی اصفهان و فولاد میبد، برای تسویه بدهی‌ها به بانک منتقل شده است. این موضوع نشان می‌دهد بخشی از دارایی‌هایی که زمانی در شبکه اقتصادی ریخته‌گران قرار داشت، در جریان وصول مطالبات بانک‌ها یا اقدامات قضایی از کنترل مستقیم آنها خارج شده است.

 

 

امپراتوری سابق؛ مالکیت امروز همچنان نیازمند شفاف‌سازی 

تصویری که از اطلاعات موجود در مهر ۱۴۰۵ به دست می‌آید، با تصویر ریخته‌گران در ابتدای دهه ۱۳۹۰ متفاوت است. در آن دوره، نام این خانواده هم‌زمان در بانک، پتروشیمی، فولاد، خودرو، ساختمان، کاغذ و تجارت دیده می‌شد و مجموعه‌ای از شرکت‌های واسطه، شبکه اقتصادی آنها را تشکیل می‌داد. صدای آمریکا نیز در گزارشی در سال ۱۳۹۸ دامنه فعالیت این خانواده را از پتروشیمی و خودرو تا ساخت‌وساز و بانکداری توصیف کرده بود.

امروز اما نمی‌توان همه شرکت‌هایی را که زمانی زیرمجموعه یا مرتبط با ریخته‌گران بوده‌اند، دارایی فعلی این خانواده دانست. بخشی از دارایی‌ها توقیف یا برای تسویه بدهی منتقل شده، بخشی موضوع دعاوی قضایی بوده و درباره مالکیت فعلی برخی شرکت‌های قدیمی نیز اطلاعات عمومی کافی وجود ندارد.

با این همه، رأی مهرماه دادگاه تجدیدنظر اصفهان نشان می‌دهد پرونده اقتصادی ریخته‌گران پس از بیش از یک دهه هنوز بسته نشده است. آنچه از شبکه اقتصادی آنها باقی مانده، اکنون بیش از آنکه در کرسی‌های مدیریتی شرکت‌های بزرگ دیده شود، در پرونده‌های مطالبات، دارایی‌های توقیف‌شده و دعاوی حقوقی چند هزار میلیارد تومانی قابل ردیابی است.

 

💡 چرا این خبر مهم است؟

این خبر نشان‌دهنده تحولاتی در ساختار مالکیتی و حقوقی شرکت‌های بزرگ ایران است که می‌تواند بر بازار سرمایه و اقتصاد کشور تأثیر بگذارد. پرونده ریخته‌گران به دلیل گستردگی فعالیت‌های اقتصادی و ارتباط با صنایع مهمی چون پتروشیمی و فولاد، همچنان موضوعی حساس و مورد توجه است.

📜 پیشینه

برادران ریخته‌گران در دهه‌های گذشته با سرمایه‌گذاری در صنایع مختلف از جمله پتروشیمی، فولاد و بانکداری به یکی از بزرگ‌ترین گروه‌های اقتصادی ایران تبدیل شدند. با این حال، در سال ۱۳۹۸ به اتهام اخلال در نظام اقتصادی به ۱۵ سال حبس محکوم شدند و این موضوع به تغییرات گسترده در ساختار مالکیتی شرکت‌های تحت کنترل آنها انجامید.

🔢 اعداد مهم

- ۱۵ سال حبس برای برادران ریخته‌گران در سال ۱۳۹۸
- خرید ۳۴.۳۴ درصد پتروشیمی اصفهان به ارزش ۶۲ میلیارد تومان در سال ۱۳۸۹
- تصاحب ۶۸ درصد پتروشیمی بیستون به ارزش ۸۸ میلیارد تومان
- رأی قطعی دادگاه تجدیدنظر اصفهان در مهر ۱۴۰۵ به نفع پتروشیمی اصفهان

برچسب‌ها: پتروشیمی اقتصاد ایران پرونده قضایی فولاد ریخته‌گران بانک سرمایه دعاوی حقوقی
🕒 آخرین به‌روزرسانی: ۱۵ مهر ۱۴۰۵
⚖️ حق پاسخ محفوظ است. فیدوس این خبر را پس از دریافت پاسخ، اصلاحیه یا تکذیبیهٔ مستند، به‌روزرسانی می‌کند.
ارسال پاسخ رسمی / درخواست اصلاح / تکذیبیه
اطلاعات تماس شما محرمانه است و منتشر نمی‌شود. پاسخ پس از بررسی تحریریه ذیل خبر نمایش داده می‌شود.

دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.

ثبت دیدگاه
دیدگاه شما پس از بررسی و تأیید تحریریه منتشر می‌شود.