علی احمدی مدیرعامل جدید صندوق ذخیره فرهنگیان، با سابقه دلالی اوره و رشد رانتی

انتصاب علی احمدی به مدیرعاملی مؤسسه صندوق ذخیره فرهنگیان، تنها چند ماه پس از انتشار خبر محکومیت مدیرعامل پیشین این مجموعه به انفصال از خدمت، موج تازه‌ای از پرسش‌ها درباره شیوه انتخاب مدیران یکی از مهم‌ترین مجموعه‌های اقتصادی وابسته به فرهنگیان ایران ایجاد کرده است. 

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، علی احمدی روز یکشنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۵ به عنوان عضو هیئت‌مدیره و مدیرعامل جدید صندوق ذخیره فرهنگیان انتخاب و جانشین علی صادقی شد. یک روز پیش از این انتصاب نیز رسانه‌های حوزه انرژی از احمدی در کنار محسن علیزاده و اتابک جعفری به عنوان گزینه‌های مدیریت صندوق نام برده و نوشته بودند که شانس احمدی برای تصدی این سمت بیشتر است.

این تغییر مدیریتی در شرایطی انجام شده که علی صادقی، مدیرعامل پیشین صندوق، پیشتر با حکم دیوان محاسبات به انفصال موقت از خدمات دولتی محکوم شده بود. گزارش‌های منتشرشده علت این حکم را عدم همکاری در فرآیند حسابرسی و ارائه مستندات مورد نیاز دیوان اعلام کرده‌اند. برخی منابع مدت انفصال را ۹ ماه اعلام کرده‌اند، هرچند گزارش دیگری پیشتر از حکم شش‌ماهه خبر داده بود؛ اختلافی که خود نشان‌دهنده ابهام در اطلاعات منتشرشده درباره پرونده مدیر پیشین است.

از صندوق ذخیره فرهنگیان تا «صندوق رفاقت»؟

اما انتخاب جانشین صادقی نیز بدون حاشیه نبوده است. پیش از رسمی شدن انتصاب احمدی، برخی رسانه‌ها درباره معیارهای انتخاب او و آنچه «حمایت ویژه وزیر آموزش و پرورش» خوانده‌اند، پرسش‌هایی مطرح کردند. منتقدان همچنین مدعی شده‌اند نزدیکی جغرافیایی و روابط میان افراد در این انتخاب نقش داشته و از تعابیری مانند «همشهری‌بازی» برای توصیف آن استفاده کرده‌اند.

این ادعاها تاکنون به‌طور مستقل اثبات نشده‌اند و صرف همشهری بودن یا داشتن رابطه کاری نمی‌تواند به تنهایی دلیلی برای اثبات دخالت روابط شخصی در یک انتصاب باشد. با این حال، در مجموعه‌ای که منابع مالی آن با منافع صدها هزار فرهنگی و خانواده‌های آنان ارتباط دارد، روشن شدن فرآیند انتخاب مدیرعامل و انتشار معیارهای ارزیابی نامزدها می‌تواند بخش مهمی از این ابهامات را برطرف کند.

انتقاد دیگر به سوابق مدیریتی احمدی مربوط است. رسانه «خط بازار» پیش از انتصاب او نوشت که در سوابق احمدی، علاوه بر عضویت در هیئت‌مدیره پتروشیمی مسجدسلیمان و هلدینگ صباانرژی، سابقه اجرایی و عملیاتی متناسب با اداره مجموعه‌ای در ابعاد صندوق ذخیره فرهنگیان مشاهده نمی‌کند. این ارزیابی، نظر آن رسانه است و به خودی خود اثبات‌کننده فقدان صلاحیت احمدی نیست؛ اما پرسشی را پیش روی وزارت آموزش و پرورش قرار می‌دهد: احمدی بر اساس چه شاخص‌هایی از میان گزینه‌های موجود انتخاب شده است؟

صندوق ذخیره فرهنگیان یک شرکت معمولی نیست که انتصاب مدیرعامل آن صرفاً تصمیمی درون‌سازمانی تلقی شود. این مجموعه با شرکت‌ها و سرمایه‌گذاری‌های متعدد و دارایی‌هایی مرتبط با فرهنگیان اداره می‌شود و به همین دلیل نحوه انتخاب مدیران آن مستقیماً با مسئله شفافیت و پاسخگویی پیوند دارد.

سایه پرونده ۹۰ هزار تن اوره بر انتصاب جدید

بخش دیگری از انتقادها به سابقه حضور احمدی در هیئت‌مدیره پتروشیمی مسجدسلیمان بازمی‌گردد. «خط بازار» نام او را در ارتباط با ماجرای فروش ۹۰ هزار تن اوره این شرکت مطرح کرده و نوشته است که احمدی از امضاکنندگان پروفرمای مربوط به این معامله بوده است. این رسانه همچنین گفته ابهامات مربوط به این پرونده هیچ‌گاه به شکل شفاف تعیین تکلیف نشده است.

انتصاب مدیری که درباره بخشی از سوابق او چنین پرسش‌هایی در رسانه‌ها مطرح شده، آن هم پس از دوره مدیریتی که با حکم انفصال مدیرعامل قبلی همراه بوده است، مسئولیت وزارت آموزش و پرورش و هیئت‌مدیره صندوق را برای شفاف‌سازی سنگین‌تر می‌کند. مسئله فقط شخص علی احمدی نیست. پرسش اصلی این است که مدیرعامل نهادی با چنین حجم از دارایی و مسئولیت اقتصادی، بر اساس چه فرآیند رقابتی، چه شاخص‌های حرفه‌ای و چه ارزیابی‌ای از سوابق مالی و مدیریتی انتخاب می‌شود.

 تا زمانی که وزارت آموزش و پرورش و صندوق ذخیره فرهنگیان درباره این معیارها، ادعای حمایت ویژه از احمدی و همچنین ابهامات مطرح‌شده درباره سابقه او توضیح مستند و قابل بررسی ارائه نکنند، انتصاب تازه به جای پایان دادن به حاشیه‌های مدیریتی صندوق، خود به موضوع تازه‌ای برای مطالبه شفافیت تبدیل خواهد شد.